Trồng chanh không hạt theo định hướng thị trường xuất khẩu

Thực hiện cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững. Thời gian gần đây mô hình trồng chanh không hạt phục vụ xuất khẩu đang được nhân rộng trên địa bàn 16 xã, phường trong tỉnh, mang lại hiệu quả trong sản xuất gắn với tiêu thụ ổn định.

Phân loại chanh tại HTX Nông nghiệp Thành Chí. Ảnh: BÁ THI

Mở hướng làm giàu cho nông dân

Với lợi thế phù hợp thổ nhưỡng, đầu ra ổn định và hiệu quả kinh tế vượt trội, mô hình trồng chanh không hạt do HTX Nông nghiệp Thành Chí (xã Tân An) liên kết với doanh nghiệp triển khai đang khẳng định hướng đi hiệu quả trong cơ cấu lại ngành nông nghiệp của tỉnh.

Từ mô hình thí điểm năm 2020 tại xã Tân An, mô hình trồng chanh không hạt được nhân rộng nhanh chóng, từng bước trở thành cây trồng chủ lực tại nhiều địa phương, góp phần phát triển sản xuất nông nghiệp gắn với thị trường.

Giám đốc HTX Nông nghiệp Thành Chí- Phan Đức Tài cho biết: Chi phí đầu tư ban đầu khoảng 130 triệu đồng/ha, sau 36 tháng trồng, năng suất đạt 30-40 tấn/ha/năm, nông dân có thể thu hồi vốn và lợi nhuận trên 300 triệu đồng/ha, cao gấp 5-6 lần so với trồng lúa. Đặc biệt sản phẩm chanh không hạt được doanh nghiệp bao tiêu với giá sàn ổn định 10.000 đ/kg, giúp người dân yên tâm sản xuất.

Điển hình như ông Lâm Ngọc Hải (ấp Hòa Lạc A, xã Song Lộc) chuyển đổi 1,7ha đất lúa kém hiệu quả sang trồng chanh không hạt với chi phí ban đầu trên 300 triệu đồng. Nhờ tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật và có đầu ra ổn định, vườn chanh cho sản lượng đợt đầu gần 20 tấn, với giá bán dao động từ 15.000-28.000 đ/kg, mang lại nguồn thu đáng kể. Ông Hải cho biết sẽ tiếp tục mở rộng thêm 10 công đất trong thời gian tới.

Tương tự, ông Nguyễn Văn Út Em (ấp Te Te 2, xã Hùng Hòa) đã chuyển đổi 2,3ha đất vườn tạp sang trồng chanh không hạt. Hiện hơn 1,3ha đã cho trái, sản lượng thu hoạch gần 5 tấn. Nhờ tham gia liên kết sản xuất, tiêu thụ thông qua HTX, sản phẩm chanh được thu mua với giá cao và ổn định hơn thị trường.

Ông Út Em cho biết: Mô hình trồng chanh không hạt theo quy trình thống nhất, có thị trường tiêu thụ ổn định tạo điều kiện để người dân yên tâm đầu tư, mở rộng diện tích, từng bước chuyển từ canh tác nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa theo chuỗi giá trị, tạo sinh kế bền vững cho nông dân.

Liên kết chặt chẽ

Mô hình trồng chanh không hạt triển khai nhân rộng từ tháng 2/2023 tập trung ở những vùng đất trồng lúa kém hiệu quả; vườn tạp cần chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Đến cuối năm 2025, diện tích đạt gần 190ha với 186 hộ nông dân tham gia, vượt 125,6% kế hoạch đề ra, từng bước hình thành vùng nguyên liệu tập trung, trong đó gần 90ha đang cho trái.

Nông dân Lâm Ngọc Hải (xã Song Lộc) chăm sóc vườn chanh chuẩn bị thu trái đợt 2. Ảnh: MỸ NHÂN

Các hộ tham gia mô hình được hướng dẫn cập nhật nhật ký sản xuất, phục vụ việc cấp mã số vùng trồng, bảo đảm truy xuất nguồn gốc từ khâu sản xuất đến thu hoạch, tiêu thụ sản phẩm, đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu.

Theo ông Hồ Vũ Thanh- Trưởng vùng nguyên liệu sản xuất của Công ty The Fruit Republic Cần Thơ: Để sản phẩm chanh không hạt đáp ứng tiêu chuẩn mã số vùng trồng và yêu cầu xuất khẩu vào thị trường EU, doanh nghiệp phối hợp HTX xây dựng vùng nguyên liệu theo quy trình chặt chẽ; đồng thời bố trí đội ngũ kỹ thuật thường xuyên hỗ trợ nông dân, hướng dẫn ghi chép nhật ký sản xuất, sử dụng thuốc BVTV nằm trong danh mục cho phép của châu Âu, thực hiện đúng thời gian cách ly và quy trình phun xịt theo quy định.

Nhờ tổ chức sản xuất bài bản và liên kết tiêu thụ ổn định, doanh nghiệp bao tiêu toàn bộ sản phẩm đạt chuẩn, giúp đầu ra được thị trường chính thống chấp nhận, tạo thu nhập ổn định và bền vững cho người trồng chanh.

Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh- Nguyễn Trung Vẹn cho biết: Trong triển khai mô hình trồng chanh không hạt, tỉnh xác định xây dựng đầu ra là yếu tố then chốt. Đồng thời phối hợp Hội Nông dân tỉnh hỗ trợ vốn cho 73/186 hộ tham gia. Tỉnh ưu tiên phát triển chanh không hạt tại các vùng lúa kém hiệu quả, vườn tạp, vườn cam sành già cỗi, phấn đấu nâng diện tích lên khoảng 250ha năm 2026 và 500ha giai đoạn 2027-2030, từng bước hình thành vùng nguyên liệu tập trung gắn với sản xuất theo chuỗi giá trị và xuất khẩu bền vững.

Đồng bộ các chính sách

Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp còn nhỏ lẻ, thiếu liên kết thị trường, Ban Thường vụ Hội Nông dân tỉnh đã chỉ đạo triển khai mô hình trồng chanh không hạt phục vụ xuất khẩu, gắn với hỗ trợ vốn từ Quỹ Hỗ trợ nông dân nhằm nâng cao thu nhập cho nông dân và đáp ứng nhu cầu thị trường.

Theo ông Quảng Thanh Tú- Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh, Giám đốc Quỹ Hỗ trợ nông dân tỉnh: Mô hình triển khai đồng bộ từ lựa chọn hộ tham gia, tập huấn kỹ thuật đến giám sát sử dụng vốn và liên kết bao tiêu sản phẩm. Đến nay, hội đã hỗ trợ 7 dự án cho 60 hộ vay trên 2,8 tỷ đồng tại nhiều địa phương. Thời gian tới, hội tiếp tục mở rộng mô hình, tăng cường liên kết sản xuất và tiêu thụ theo hướng bền vững.

Trong chuyến khảo sát mô hình chanh không hạt tại xã Tân An, Phó Chủ tịch UBND tỉnh- Châu Văn Hòa đề nghị Liên minh HTX tỉnh tiếp tục hỗ trợ nguồn vốn vay lãi suất thấp, tạo điều kiện để các HTX mở rộng sản xuất, hướng tới xây dựng Vĩnh Long trở thành vùng sản xuất chanh không hạt tập trung, phấn đấu đạt khoảng 500ha vào năm 2030. Đồng thời lưu ý các HTX cần rà soát hoạt động đúng ngành nghề đăng ký; quan tâm nâng cao năng lực đội ngũ kỹ thuật khi triển khai mô hình trên diện rộng.

Trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, các xã cần quan tâm lãnh đạo, hỗ trợ HTX phát triển đúng hướng. Đẩy mạnh phối hợp giữa doanh nghiệp, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Liên minh HTX tỉnh trong xây dựng nguyên tắc liên kết, đảm bảo đầu ra ổn định cho nông dân. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì đánh giá mô hình, xây dựng quy trình kỹ thuật, mã số vùng trồng và đề xuất chính sách hỗ trợ, hướng tới hình thành vùng nguyên liệu bền vững phục vụ tiêu thụ và xuất khẩu.

MỸ NHÂN