Tăng cường phòng, chống dịch bệnh trên vật nuôi

Theo Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh, hiện nay tình hình chăn nuôi của tỉnh cơ bản ổn định, tuy nhiên vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ dịch bệnh xảy ra.

Ngành nông nghiệp và môi trường tăng cường các hoạt động tuyên truyền, hướng dẫn kỹ thuật an toàn sinh học và kiểm soát dịch bệnh, nhằm bảo vệ đàn vật nuôi dịp cuối năm và phát triển chăn nuôi bền vững.

Người chăn nuôi cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch bệnh trên đàn vật nuôi.

Kiểm soát dịch bệnh hiệu quả

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, trong năm qua, tình hình chăn nuôi phát triển khá, ước tổng đàn heo 883.227 con, vượt 2,11% kế hoạch, tăng 4.451 con so cùng kỳ; đàn bò 458.538 con, đạt 93,58% kế hoạch; gia cầm khoảng 23,25 triệu con, đạt 94,92% kế hoạch, tương đương cùng kỳ. Một số bệnh trong chăn nuôi như cúm gia cầm, lở mồm long móng gia súc, viêm da nổi cục trên trâu, bò… được kiểm soát.

Tuy nhiên, vẫn còn tiểm ẩn nguy cơ bùng phát các loại dịch bệnh nguy hiểm trên đàn vật nuôi. Nguyên nhân là do tình hình mưa lũ trên diện rộng thời gian qua làm cho các mầm bệnh truyền nhiễm nguy hiểm có nguy cơ phát tán ra diện rộng, môi trường chăn nuôi bị ô nhiễm. Thời tiết thay đổi chuyển mùa, làm giảm sức đề kháng của đàn vật nuôi và tạo thuận lợi cho mầm bệnh tồn tại, phát tán.

Chăn nuôi nhỏ lẻ vẫn chiếm tỷ trọng lớn, các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học, vệ sinh, sát trùng phòng bệnh còn hạn chế ở nhiều nơi. Ngoài ra, các hoạt động chăn nuôi, buôn bán, vận chuyển, giết mổ động vật tăng mạnh để phục vụ nhu cầu thị trường Tết Bính Ngọ, trong khi đó giết mổ nhỏ lẻ còn chiếm tỷ lệ lớn.

Trong năm 2025, xuất hiện 2 trường hợp cúm gia cầm, tiêu hủy 3.790 con gà. Bệnh dịch tả heo châu Phi xuất hiện trở lại và có chiều hướng lây lan diện rộng, tính đến cuối tháng 12/2025, bệnh đã xảy ra tại 219 hộ, 106 ấp, khóm, 36 xã, phường, với trên 4.460 con heo mắc bệnh, tổng trọng lượng trên 298,5 tấn.

Bà Nguyễn Huỳnh Nga- Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh cho biết: Thời gian qua, chi cục đã tiếp tục tuyên truyền vận động người chăn nuôi thực hiện công tác tiêm phòng các loại vaccine cho đàn gia súc, gia cầm; tăng cường thực hiện công tác kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật xuất- nhập tỉnh; công tác kiểm soát giết mổ thực hiện tốt; thực hiện hoàn thành các đợt tổng vệ sinh, khử trùng, tiêu độc môi trường năm 2025, tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền sâu rộng bằng nhiều hình thức đến người chăn nuôi về tình hình, tính chất nguy hiểm của bệnh, các biện pháp phòng, chống dịch; thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học.

Ngành nông nghiệp và môi trường cũng đang chỉ đạo quyết liệt và thực hiện đồng bộ các giải pháp để khống chế bệnh dịch tả heo châu Phi.

Theo PGS.TS Hồ Thanh Thâm- Phó Trưởng Khoa Chăn nuôi, Trường Nông nghiệp- ĐH Cần Thơ, tại ĐBSCL nói chung và Vĩnh Long nói riêng, công tác kiểm soát dịch bệnh đạt được nhiều kết quả tích cực nhờ phối hợp 3 yếu tố: an toàn sinh học- giám sát dịch tễ- chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan.

Tuy nhiên, nguy cơ dịch vẫn ở mức cao vì 3 lý do chính như: quy mô chăn nuôi nhỏ lẻ, mật độ chuồng trại xen lẫn khu dân cư, thuận lợi cho lưu tồn mầm bệnh. Đồng thời, vệ sinh, xử lý chất thải và quản lý chuồng trại chưa đồng bộ, khiến virus như dịch tả heo châu Phi, lở mồm long móng, cúm gia cầm tồn lưu lâu trong môi trường. Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu làm kéo dài chu kỳ sống của vector truyền bệnh, tăng tình trạng stress nhiệt, giảm miễn dịch tự nhiên của vật nuôi.

Nâng cao ý thức phòng dịch

Để kiểm soát bền vững, PGS.TS Hồ Thanh Thâm cho rằng: Cần đồng bộ 3 tầng giải pháp: tăng cường an toàn sinh học cấp độ trang trại (chuồng trại đảm bảo, sát trùng, kiểm soát ra vào); giám sát dịch tễ chủ động, cảnh báo sớm, xét nghiệm nhanh; phối hợp chặt chẽ giữa quản lý- nhà khoa học- thú y cơ sở- người chăn nuôi.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường- Lê Văn Đông cho biết: Thời gian tới, biến đổi khí hậu gây nên thời tiết cực đoan hơn, El Nino sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp; dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi luôn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát, đặc biệt là bệnh viêm da nổi cục trên bò, dịch tả heo châu Phi cần có thời gian để xử lý.

Do đó, ngành nông nghiệp và môi trường sẽ tập trung kiểm soát dịch bệnh hiệu quả; chủ động xây dựng, điều chỉnh kế hoạch chăn nuôi phù hợp với yêu cầu của thị trường; thực hiện các giải pháp hỗ trợ phát triển các vùng chăn nuôi tập trung, quy mô trang trại đối với các sản phẩm chủ lực, sản phẩm đặc sản, gắn với phát triển công nghiệp chế biến, an toàn thực phẩm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và đẩy mạnh xuất khẩu.

Đồng thời, phát triển chăn nuôi gia súc, gia cầm theo nguyên tắc bảo đảm an toàn sinh học, kiểm soát dịch bệnh, bảo vệ môi trường, ổn định thị trường; kiểm soát chất lượng con giống, khuyến khích giải pháp cải tạo nâng cao tầm vóc đàn gia súc ăn cỏ. Giám sát và kiểm soát chặt dịch bệnh trên gia súc, gia cầm hiệu quả, không để tái nhiễm; thực hiện tốt công tác quản lý nhà nước về kinh doanh, mua bán và sử dụng thuốc thú y.

Bên cạnh sự vào cuộc tích cực của chức năng trong công tác tuyên truyền, giám sát và hướng dẫn kỹ thuật, mỗi hộ chăn nuôi cần nâng cao ý thức phòng dịch, thực hiện nghiêm các biện pháp an toàn sinh học, tiêm phòng đầy đủ và kịp thời thông báo khi phát hiện dấu hiệu bất thường.

Khi cơ quan chuyên môn và người chăn nuôi cùng đồng lòng, chủ động phòng bệnh ngay từ cơ sở, đàn vật nuôi sẽ được bảo vệ an toàn, góp phần ổn định nguồn cung thực phẩm dịp cuối năm và phát triển bền vững ngành chăn nuôi.

Bài, ảnh: NGUYÊN KHANG