“Gam màu mới” trên những cánh đồng thông minh

Một năm nhìn lại, bức tranh nông nghiệp có nhiều “gam màu mới”- nơi nông dân tự tin dùng máy bay phun thuốc, lướt điện thoại quét mã QR, hay livestream bán nông sản. Việc ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số vào sản xuất đã giúp nông dân chuyển từ phương thức truyền thống sang quy trình hiện đại, chính xác, chuyên nghiệp và hiệu quả hơn.

Phát triển nông nghiệp sạch và nông nghiệp hữu cơ giúp tăng năng suất, chất lượng nông sản. Ảnh: MỸ NHÂN

Đổi thay từ canh tác thông minh

Nhờ đổi mới tư duy, nhiều mô hình sản xuất nông dân đang cho thấy sự chuyển mình mạnh mẽ khi ứng dụng công nghệ số vào các khâu canh tác. Nhiều nông dân, HTX chia sẻ, khoảng 3-4 năm trước, không nghĩ công nghệ sẽ xuất hiện nhiều trên đồng ruộng, thậm chí thấy xa vời, khó tiếp cận.

Thế nhưng, hiện nay, chỉ cần một chiếc smartphone, nông dân có thể quản lý cánh đồng dễ dàng, theo dõi sâu bệnh, giám sát độ mặn, cập nhật thông tin thời tiết, tiếp cận thị trường, tiêu thụ nông sản nhanh hơn. Nhờ đó, nông dân giảm chi phí đầu tư, tăng hiệu quả sản xuất, nâng tính cạnh tranh cho sản phẩm.

Là một trong những HTX đi đầu trong ứng dụng chuyển đổi số và cơ giới hóa được Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá cao, HTX Nông nghiệp Phước Hảo (xã Hưng Mỹ) đã đưa công nghệ số vào sản xuất, trang bị cho nông dân những kiến thức mới để ứng dụng vào thực tiễn canh tác, tạo ra sản phẩm chất lượng, mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Giám đốc HTX Nông nghiệp Phước Hảo Trương Hòa Thuận cho biết: Hiện HTX canh tác 150ha lúa, trong đó 50ha tham gia Đề án “Phát triển bền vững 1 triệu hecta chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng ĐBSCL đến năm 2030”. Trong quá trình sản xuất, HTX được đầu tư hệ thống giám sát côn trùng thông minh, giúp phát hiện, nhận diện và cảnh báo sâu hại, từ đó, nông dân tiết kiệm thời gian, giảm chi phí thuốc BVTV, bảo vệ môi trường. Mô hình đang được xem là bước tiến quan trọng của HTX trong quá trình chuyển đổi số nông nghiệp và phát triển vùng lúa chất lượng cao theo hướng hiện đại, bền vững.

Nhiều nông dân, HTX mạnh dạn tiếp cận công nghệ mới, ứng dụng mô hình số hóa để tối ưu sản xuất. Ảnh: THẢO LY

Ứng dụng khoa học trong hệ thống nhà kín và hệ thống tưới thông minh trong sản xuất dưa lưới, ông Nguyễn Trọng Nghĩa- HTX MekongGreen (phường Đông Thành) cho biết: HTX hiện có hơn 10 thành viên trồng dưa lưới theo công nghệ thủy canh trong nhà lưới, với diện tích khoảng 0,6ha. Sản phẩm được canh tác theo quy trình sản xuất VietGAP, ứng dụng khoa học trong hệ thống nhà kín và hệ thống tưới thông minh qua đó giúp tiết kiệm chi phí vật tư phân thuốc, tiết kiệm nguồn nước phun tưới. Mỗi năm, doanh thu của HTX đạt 1,5 tỷ đồng, thu nhập mỗi thành viên đạt 30-50 triệu đồng/năm. Trong liên kết tiêu thụ, HTX đã kết nối với những nhà phân phối như Mega Market, Mekong Expo… Nhờ đó, đầu ra ổn định, đem lại lợi nhuận khá cho thành viên HTX.

Sản xuất nông sản hữu cơ tuần hoàn đạt chuẩn Mỹ và châu Âu, mô hình sản xuất của Công ty CP Phát triển nông nghiệp Gia Hưng (xã Hiệp Mỹ) đã mở ra hướng sản xuất bền vững, hiện đại, góp phần nâng cao giá trị nông sản và tạo sinh kế ổn định cho lao động địa phương.

Những khu nhà màng của công ty được hoạt động theo quy trình hữu cơ khép kín, kết hợp trồng trọt và chăn nuôi để tái sử dụng phụ phẩm, tạo nên chu trình sản xuất tuần hoàn thân thiện với môi trường.

Trên diện tích gần 2ha, doanh nghiệp đang phát triển các sản phẩm hữu cơ chủ lực như: gạo, dưa hấu, dưa lưới, trứng gà và nhiều loại rau ăn lá chất lượng cao. Nhờ áp dụng kỹ thuật tiên tiến, mỗi tháng công ty cung ứng ra thị trường 5-6 tấn nông sản an toàn và duy trì liên kết thêm hơn 30ha lúa hữu cơ tại xã Long Hòa, Hòa Minh.

Hướng đến nền nông nghiệp hiện đại

Thời gian qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tập trung hướng dẫn nông dân giảm sử dụng phân bón hóa học, thuốc BVTV, tăng cường sử dụng phân bón hữu cơ, chế phẩm sinh học để cải thiện độ phì của đất và bảo vệ hệ sinh thái. Qua đó, góp phần giảm ô nhiễm môi trường, nâng cao thu nhập cho nông dân và đáp ứng các tiêu chuẩn “xanh” của thị trường quốc tế.

Trên cánh đồng xuân đổi mới, mô hình hữu cơ tuần hoàn của công ty đang từng bước góp phần xây dựng nền nông nghiệp xanh, sạch, bền vững. Theo bà Lê Thị Hạnh Dung- Giám đốc Công ty CP Phát triển nông nghiệp Gia Hưng, trong quy trình canh tác, doanh nghiệp thiết kế kỹ thuật trồng dưa lưới, dưa hấu cho leo giàn nhằm tiết kiệm diện tích, tăng mật độ trồng và nâng cao chất lượng trái, mở ra hướng canh tác mới cho nông dân. Sản xuất trong nhà màng vừa giảm lao động, vừa tiết kiệm chi phí và mang lại giá bán cao gấp 2-3 lần so với canh tác truyền thống.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, đến nay toàn tỉnh có trên 81,4 ngàn hecta sản xuất nông nghiệp hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao, chiếm khoảng 10,51% diện tích sản xuất nông nghiệp toàn tỉnh. Việc ứng dụng khoa học và công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp được xem là yếu tố then chốt thúc đẩy quá trình hiện đại hóa ngành.

Các tiến bộ về giống cây trồng, tự động hóa, công nghệ sinh học, chuyển đổi số và quản lý thông minh được áp dụng ngày càng rộng rãi, giúp tăng năng suất, giảm chi phí, tiết kiệm tài nguyên và thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu.

Bên cạnh đó, phát triển nông nghiệp sạch và nông nghiệp hữu cơ là hướng đi phù hợp với xu thế tiêu dùng xanh và bền vững hiện nay. Các mô hình sản xuất an toàn, hạn chế sử dụng hóa chất độc hại, bảo đảm cân bằng sinh thái và sức khỏe cộng đồng được nhân rộng, góp phần xây dựng thương hiệu nông sản địa phương có chất lượng, thân thiện với môi trường và có khả năng cạnh tranh cao trên thị trường.

Để thúc đẩy ứng dụng khoa học- công nghệ, đặc biệt là chuyển đổi số trong nông nghiệp, định hướng tới, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường- Lâm Văn Tân cho biết: Ngành nông nghiệp sẽ đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực nông nghiệp chất lượng cao, đặc biệt là đội ngũ kỹ thuật viên, quản lý HTX, doanh nghiệp nông nghiệp, nông dân trẻ có tư duy đổi mới sáng tạo. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng khoa học- công nghệ, công nghệ sinh học, chuyển đổi số và nông nghiệp thông minh, chú trọng phát triển nông nghiệp xanh, sinh thái và tuần hoàn, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để sản xuất phân bón hữu cơ, năng lượng sinh học, góp phần giảm phát thải khí nhà kính và thích ứng với biến đổi khí hậu.

MỸ NHÂN- NGUYÊN KHANG