Năm 2027 đặt ra mục tiêu cao hơn trong điều kiện khó khăn hơn; vì vậy, điều hành cần sát thực tiễn, nguồn lực phải được sử dụng hiệu quả và thành quả tăng trưởng phải đến được với người dân, doanh nghiệp. Đó là nội dung chính trong phát biểu của đại biểu Trần Quốc Tuấn (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long) tại hội trường khi Quốc hội thảo luận về tình hình kinh tế – xã hội năm 2026 và kế hoạch năm 2027.
 |
| Đại biểu Trần Quốc Tuấn Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Giám đốc Sở Công thương tỉnh Vĩnh Long thảo luận Hội trường chiều ngày 30/10. |
Năm 2026, trước nhiều biến động từ bên ngoài, nền kinh tế phải cùng lúc thực hiện ba nhiệm vụ: thúc đẩy tăng trưởng, giữ ổn định kinh tế và chăm lo đời sống nhân dân. Theo đại biểu, sự chỉ đạo quyết liệt của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, sự đồng hành của Quốc hội và sự điều hành linh hoạt của Chính phủ đã tạo nên những kết quả đáng ghi nhận.
Từ thực tế đó, đại biểu tập trung vào ba vấn đề: giữ ổn định kinh tế để giá cả phù hợp với thu nhập; khơi thông nguồn vốn cho sản xuất với chi phí hợp lý; và gỡ vướng pháp lý đúng hạn để đưa nguồn lực trở lại sản xuất, kinh doanh.
1. Giữ ổn định kinh tế để giá cả vừa sức thu nhập
Ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát phải tiếp tục là nền móng của mục tiêu tăng trưởng. Theo báo cáo thẩm tra, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân chín tháng tăng 4,52%. Trong đó, nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 6,68%; giao thông tăng 6,06%; hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,72%. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng khoảng 13,4% theo giá hiện hành, nhưng sau khi loại trừ yếu tố giá chỉ còn tăng gần 8%.
Với người lao động, khi tiền điện, tiền ăn, nhà ở và đi lại cùng tăng, phần thu nhập còn lại cho học hành, khám chữa bệnh và tiết kiệm bị thu hẹp. Với doanh nghiệp, nhiên liệu, vận tải và nguyên liệu đắt lên làm chi phí sản xuất tăng: nếu tăng giá bán, doanh nghiệp có thể mất khách; nếu giữ giá, lợi nhuận sẽ giảm.
Từ đó, đại biểu đề nghị Chính phủ:
- Điều hành linh hoạt chính sách tiền tệ, tài khóa và giá theo một kịch bản thống nhất.
- Công khai trước lộ trình điều chỉnh giá các mặt hàng, dịch vụ do Nhà nước quản lý.
- Theo dõi riêng giá các mặt hàng thiết yếu và hỗ trợ có mục tiêu cho nhóm dễ bị tổn thương.
Giá cả ổn định thì tiền lương của công nhân, thu nhập của người dân mới đủ lo cho cuộc sống hằng ngày, và doanh nghiệp mới yên tâm sản xuất, kinh doanh.
2. Khơi thông vốn cho sản xuất với chi phí hợp lý
Lãi suất bình quân của các khoản vay mới khoảng 9,12%/năm, tăng 1,03 điểm phần trăm so với cuối năm 2025. Tín dụng chín tháng tăng 11,7%, cao hơn mức tăng 10,7% của huy động vốn. Tỷ lệ tín dụng trên GDP ước khoảng 155%, cho thấy nền kinh tế phụ thuộc đáng kể vào vốn ngân hàng.
Theo đại biểu, một nền kinh tế có thể tăng trưởng nhanh trong ngắn hạn nhờ vốn vay, nhưng tăng trưởng bền vững phải dựa vào những dự án tạo ra sản phẩm, năng suất và dòng tiền. Vì vậy, cần theo dõi sát dư nợ tín dụng tăng thêm đã đi vào đâu, tạo ra năng lực sản xuất nào và có dòng tiền để trả nợ hay không; đó là cơ sở để đánh giá chất lượng phân bổ vốn.
Đại biểu đề nghị Chính phủ chỉ đạo các tổ chức tín dụng:
- Giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa vay vốn thuận lợi hơn bằng cách mở rộng bảo lãnh tín dụng, đồng thời xem xét cả dòng tiền, hợp đồng và đơn hàng khi thẩm định.
- Hướng dòng vốn đến các doanh nghiệp có phương án sản xuất khả thi, để khoản vay tạo ra sản phẩm, việc làm và nguồn thu trả nợ.
Đồng thời, các khoản hoàn thuế cần được thanh toán đúng hạn, không để thời gian hoàn thuế kéo dài làm ảnh hưởng đến dòng tiền của doanh nghiệp.
3. Gỡ vướng pháp lý đúng hạn, đưa nguồn lực trở lại sản xuất
Có vốn đã khó, nhưng vốn bị giữ lại do thủ tục kéo dài và cách áp dụng pháp luật thiếu thống nhất còn khó hơn. Theo đại biểu, nhiều doanh nghiệp đang kiến nghị tiếp tục tháo gỡ các khoản chi phí chờ đợi và chi phí tuân thủ, như đã làm trong thời gian gần đây, bởi điểm nghẽn pháp lý hiện là điểm nghẽn quan trọng nhất cản trở tăng trưởng.
Báo cáo thẩm tra số 1475/BC-UBKTTC16 nêu rõ còn 1.131 dự án tồn đọng, tổng mức đầu tư khoảng 779 nghìn tỷ đồng, đã có phương án xử lý nhưng chưa tháo gỡ xong. Đại biểu đề nghị phân loại từng nhóm dự án theo vướng mắc pháp lý, giao đúng cơ quan chịu trách nhiệm phối hợp xử lý và ấn định thời hạn cụ thể, để sớm đưa vốn, đất đai và công trình vào phục vụ sản xuất, đời sống.
Cải cách không dừng ở việc ban hành quy định mà quy định phải thực thi được trong từng tình huống cụ thể.
Một ví dụ điển hình là việc thực hiện Nghị quyết 254/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai. Tại một số địa phương, các dự án năng lượng tái tạo còn lúng túng khi áp dụng quy định đối với dự án đi qua nhiều địa bàn, có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn hoặc có phần diện tích sử dụng khu vực biển. Khi chưa có hướng dẫn thống nhất từ các bộ, ngành, tiến độ chấp thuận chủ trương đầu tư và triển khai dự án bị kéo dài, khiến nguồn vốn tư nhân chưa được đưa vào phát triển kinh tế.
Theo đại biểu, bài học ở đây là cải cách không dừng ở việc ban hành quy định mà quy định phải thực thi được trong từng tình huống cụ thể. Thước đo của cải cách là thời gian và chi phí tuân thủ mà người dân, doanh nghiệp thực sự tiết kiệm được.
Tăng trưởng chỉ có ý nghĩa khi được cảm nhận trong đời sống
Tăng trưởng chỉ thực sự có ý nghĩa khi người dân cảm nhận được hạnh phúc trong đời sống thường ngày, và doanh nghiệp cảm nhận được sự thoải mái, tự do kinh doanh và có cơ hội lớn mạnh trong khuôn khổ pháp luật minh bạch, khả thi. Đó cũng là thông điệp mà đại biểu Trần Quốc Tuấn gửi gắm khi kết thúc phát biểu của mình trước Quốc hội.
PV
