Khởi nghiệp (KN) chính là cách để phụ nữ (PN) làm chủ cuộc sống, làm chủ kinh tế và mạnh dạn làm chủ tương lai. Đây cũng là cơ sở để khơi dậy nguồn lực, khát vọng cống hiến và tinh thần sáng tạo của PN trong giai đoạn mới.
Phong trào là câu chuyện của từng cá nhân và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế- xã hội địa phương. Khi PN tự tin KN và thành công, họ cũng trở thành nguồn cảm hứng, tạo động lực cho những PN khác mạnh dạn bước ra khỏi giới hạn truyền thống, làm chủ tài chính và quyết định tương lai của chính mình.
 |
| Sản phẩm của chị Lê Trúc My được người tiêu dùng ưa chuộng. Ảnh: HẢI YẾN |
Nghị lực khởi nghiệp
KN từ năm 2018 với hai bàn tay trắng, không vốn, không nhà xưởng, chưa có thương hiệu và thị trường, chị Lê Trúc My- chủ cơ sở My Tỷ Mai, chuyên kinh doanh thực phẩm, bánh kẹo và trái cây (phường Long Châu) đã từng bước xây dựng doanh nghiệp (DN) bằng ý chí, sự kiên trì và tinh thần dám đổi mới. Hành trình ấy là câu chuyện vượt khó của một PN, là hành trình nâng giá trị nông sản Việt và tạo thêm đầu ra cho nông dân.
Những ngày đầu KN, chị phải vay mượn tiền từ người thân, bạn bè, thuê một nhà xưởng nhỏ và mua máy móc theo hình thức trả góp. Sản phẩm đầu tiên mang thương hiệu My Tỷ Mai ra đời trong niềm hy vọng, nhưng việc tìm kiếm thị trường không dễ dàng. Chị phải tự mang từng mẫu sản phẩm đến giới thiệu, gõ cửa từng cửa hàng, đại lý để tìm cơ hội đưa sản phẩm đến người tiêu dùng.
Khó khăn càng chồng chất khi sản phẩm chủ yếu tiêu thụ vào dịp Tết. Sức mua giảm khiến hàng hóa bị trả lại, hàng tồn kho chất đầy trong xưởng, trong khi các khoản nợ vẫn đến hạn. Có những đêm chị gần như thức trắng, loay hoay tìm cách duy trì sản xuất khi nguồn vốn cạn kiệt. Đã có lúc chị nghĩ đến việc dừng lại.
“Nhưng rồi tôi tự nhủ với lòng nếu mình bỏ cuộc thì tất cả công sức và niềm tin của những người đã giúp đỡ mình sẽ trở nên vô nghĩa. Thay vì đầu hàng trước khó khăn, tôi chọn cách thay đổi. Năm 2019, nhận thấy người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến sức khỏe và sắc đẹp, tôi nghiên cứu, phát triển dòng sản phẩm từ gạo lứt. Đây tiếp tục là một quyết định mạo hiểm khi nguồn vốn hạn chế và sản phẩm mới chưa đạt doanh số như kỳ vọng. Tuy nhiên, tôi xác định muốn phát triển lâu dài phải chấp nhận thất bại, mạnh dạn đổi mới và kiên trì với hướng đi đã chọn”- chị My chia sẻ.
Sự bền bỉ từng bước mang lại kết quả. Đến năm 2020, My Tỷ Mai phát triển 9 dòng sản phẩm từ các loại nông sản Việt Nam. Mỗi sản phẩm là kết quả của quá trình nghiên cứu, nhưng phía sau đó còn là nghị lực đứng dậy sau những lần thất bại và quyết tâm không từ bỏ mục tiêu.
Không dừng lại ở việc đưa sản phẩm ra thị trường, chị mong muốn nâng cao giá trị nông sản quê hương và tạo đầu ra ổn định cho người nông dân. Trong định hướng phát triển, DN dự kiến xây dựng mô hình trải nghiệm dành cho học sinh, sinh viên và du khách, giúp người tham quan trực tiếp tìm hiểu quy trình sản xuất, qua đó hiểu hơn giá trị của lao động và nông sản
địa phương.
Một hướng đi khác được chị ấp ủ là xây dựng mô hình kinh tế tuần hoàn gắn với cây đậu phộng. DN sẽ liên kết với nông dân hình thành vùng nguyên liệu; đậu phộng được sử dụng chế biến kẹo, vỏ làm phân bón hữu cơ, còn nguyên liệu không đạt tiêu chuẩn chế biến có thể ép lấy dầu. Cách làm này hướng đến hạn chế lãng phí, gia tăng giá trị nông sản và tạo thêm thu nhập cho nông dân.
Từ hành trình của mình, chị cho rằng KN không chỉ cần vốn hay một ý tưởng kinh doanh mà quan trọng hơn là kiến thức, kỹ năng, bản lĩnh, tinh thần đổi mới và ý chí vượt khó.
Từ hai bàn tay trắng đến những sản phẩm mang thương hiệu riêng, hành trình của My Tỷ Mai cho thấy nghị lực và niềm tin có thể giúp người KN vượt qua những thời điểm khó khăn nhất. Quan trọng hơn, mỗi bước phát triển của DN đang hướng đến mục tiêu nâng giá trị nông sản Việt, mở rộng đầu ra cho nông dân và tạo thêm những giá trị bền vững cho cộng đồng.
Tận dụng tài nguyên bản địa
Từ những trăn trở với vườn dừa ở Tiểu Cần, chị Thạch Thị Chal Thi- người sáng lập và Giám đốc Công ty TNHH Trà Vinh Farm (Thương hiệu Sokfarm), đã trở về quê hương sau khi tốt nghiệp thạc sĩ Công nghệ thực phẩm, với quyết tâm tìm hướng đi nâng cao giá trị cây dừa quê mình.
 |
| Chị Chal Thi mạnh dạn phát triển sản phẩm từ mật hoa dừa. Ảnh: THẢO LY |
Nhớ lại năm 2018, trong lúc quê nhà chịu hạn mặn, 1,2 ngàn trái dừa khô của gia đình chỉ bán được 2 triệu đồng. Thực tế này khiến chị trăn trở: “Tại sao tài nguyên bản địa phong phú là thế, mà đời sống của người nông dân quê mình lại bấp bênh?”.
Qua khảo sát, chị nhận thấy hoa dừa có lượng mật dồi dào, giàu khoáng chất, chỉ số đường huyết thấp và có tiềm năng phát triển thành sản phẩm giá trị. Chị quyết định trở về quê, khôi phục kỹ thuật “massage” hoa dừa để thu mật- nghề truyền thống của người Khmer Nam Bộ. “Tôi đã quyết định lội ngược dòng, quay trở về quê hương với một quyết tâm cháy bỏng: Tìm một lối đi mới cho cây dừa Trà Vinh”- chị Chal Thi chia sẻ.
Gia đình chỉ có vài chục cây dừa nên không đủ nguyên liệu sản xuất. Chị phải khảo sát, vận động và ký hợp đồng thuê cây dừa của các hộ dân trong vùng. Ban đầu, nhiều người lo việc lấy mật ảnh hưởng đến cây. Chị kiên trì hướng dẫn, giải thích và chứng minh hiệu quả. Khi thấy cây vẫn phát triển, đồng thời có thêm thu nhập, người dân dần đồng thuận.
Từ nguồn nguyên liệu bản địa, Sokfarm phát triển các sản phẩm như mật dừa cô đặc, nước tương mật hoa dừa, đường hoa dừa, đưa vào tiêu thụ tại thị trường Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Cần Thơ và Phú Quốc. Việc chế biến sâu góp phần nâng giá trị kinh tế của cây dừa lên 3-5 lần. Đến nay, DN có 4 sản phẩm từ mật hoa dừa đạt OCOP 5 sao.
Với chị Chal Thi, giá trị lớn nhất của mô hình nằm ở sản phẩm và sinh kế tạo ra cho người dân. Trà Vinh Farm hiện liên kết với 150 nông hộ, có khoảng 300 lao động chuyên thu mật hoa dừa, thu nhập từ 8-20 triệu đồng/tháng. Phần lớn lao động tại DN là PN dân tộc thiểu số, có thu nhập ổn định từ 6-10 triệu đồng/tháng.
“Sokfarm” trong tiếng Khmer mang ý nghĩa “Nông nghiệp hạnh phúc”. “Niềm hạnh phúc lớn nhất của tôi không nằm ở những con số doanh thu, mà là ánh mắt, nụ cười của PN Khmer địa phương khi họ có công việc ổn định. Quan trọng hơn, tài nguyên bản địa đã trở thành nguồn lực tạo việc làm, thu nhập và cơ hội phát triển kinh tế ngay tại quê hương”- chị Chal Thi nói.
Hành trình KN của chị Chal Thi còn có sự đồng hành của Hội LHPN Việt Nam thông qua Đề án 939 “Hỗ trợ PN KN”. Chị được hỗ trợ đào tạo về quản trị, xây dựng thương hiệu, lập kế hoạch tài chính và kết nối nguồn vốn, định hướng sản phẩm theo tiêu chuẩn OCOP. Năm 2019, Dự án “Sản xuất mật hoa dừa thích ứng với biến đổi khí hậu” đạt giải cao tại “Ngày hội PN KN” do Hội LHPN Việt Nam tổ chức, tạo thêm cơ hội để Sokfarm mở rộng kết nối với các quỹ đầu tư và người tiêu dùng.
Giai đoạn 2026-2030, Sokfarm đặt mục tiêu xây dựng hệ sinh thái nông nghiệp tuần hoàn, mở rộng vùng nguyên liệu hữu cơ lên 100ha và đưa thương hiệu mật hoa dừa Trà Vinh đến hơn 20 quốc gia.
Từ một mùa hạn, mặn và những trái dừa rớt giá, chị Chal Thi đã tìm thấy hướng đi mới cho cây dừa. Câu chuyện cho thấy khi PN kết hợp tri thức, công nghệ với tài nguyên bản địa, những sản phẩm quen thuộc có thể được nâng tầm, tạo giá trị kinh tế và mở thêm cơ hội việc làm cho cộng đồng. “Đừng đợi cơ hội đến, hãy tự tay tạo ra cơ hội từ chính những gì gần gũi nhất, bình dị nhất ở quê hương mình”, chị Chal Thi chia sẻ.
(Còn tiếp)
YẾN LY
