Các bản tin của Cục Khí tượng Thủy văn (KTTV) dự báo El Nino tiếp tục duy trì trong nửa cuối năm 2026 và có khả năng kéo dài sang năm 2027, với nguy cơ đạt cường độ mạnh. Diễn biến này có thể làm nền nhiệt tăng, lượng mưa và dòng chảy suy giảm, gia tăng nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn tại ĐBSCL trong mùa khô 2026-2027.
 |
| Ông Trương Hoàng Giang- Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh. Ảnh: THẢO LY |
Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Vĩnh Long đã có cuộc trao đổi với ông Trương Hoàng Giang- Giám đốc Đài KTTV tỉnh về tác động của El Nino và những giải pháp cần chủ động ứng phó.
* Thưa Giám đốc Đài KTTV tỉnh! Trên cơ sở nhận định mới nhất của Cục KTTV về khả năng El Nino tiếp tục duy trì và kéo dài sang năm 2027, ông đánh giá như thế nào về mức độ và xu hướng tác động của El Nino đối với tỉnh và khu vực lân cận?
- Ông Trương Hoàng Giang- Giám đốc Đài KTTV tỉnh: Trạng thái đại dương đã chính thức chuyển sang pha nóng của hiện tượng ENSO từ cuối tháng 6/2026. Ghi nhận trong tuần thứ hai của tháng 8/2026 cho thấy dị thường nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực xích đạo trung tâm Thái Bình Dương (khu vực NINO 3.4) ở mức +1,8°C. Dữ liệu từ các mô hình dự báo lớn trên thế giới đồng loạt chỉ ra rằng El Nino tiếp tục duy trì trong nửa cuối năm 2026 và kéo dài sang năm 2027 với xác suất 100%.
Dự báo, trong tháng 9-11/2026, trạng thái El Nino tiếp tục duy trì cường độ mạnh đến rất mạnh với xác suất 100% (trong đó khoảng 7% đạt cường độ mạnh và 93% đạt cường độ rất mạnh).
Ngoài ra, theo dự báo cập nhật mới nhất trong các tháng cuối năm 2026, từ tháng 10-12/2026, El Nino cường độ rất mạnh có xác suất cao nhất lên đến 95%.
Trong thời kỳ từ tháng 12/2026-2/2027, hiện tượng El Nino tiếp tục duy trì cường độ mạnh đến rất mạnh, với xác suất từ mức 93% (với xác suất 23% đạt cường độ mạnh và 70% đạt cường độ rất mạnh).
Về xu thế chung, đợt El Nino 2026-2027 có diễn biến tương tự như giai đoạn 2023-2024, nhưng cường độ cực đại được dự báo là rất mạnh, ở mức tương đương và cao hơn mùa khô lịch sử 2015-2016.
Điều này đồng nghĩa với việc mức độ tác động lên tỉnh Vĩnh Long và các tỉnh lân cận sẽ gay gắt, nguy cơ cao xảy ra hạn hán diện rộng, thiếu hụt nguồn nước ngọt nghiêm trọng và xâm nhập mặn lấn sâu, kéo dài.
* Xin ông cho biết tỉnh có thể chịu tác động ra sao trong mùa khô 2026-2027; những khu vực, nguồn nước và lĩnh vực sản xuất nào cần phải đặc biệt quan tâm?
- Hạn hán và xâm nhập mặn mùa khô 2026-2027 tại tỉnh được dự báo xuất hiện sớm, lấn sâu và kéo dài. Từ tháng 12/2026, ranh mặn 1‰ có thể xuất hiện cách biển 25-30km; cần đề phòng khả năng ranh mặn 4‰ lấn sâu 25-30km ngay từ giữa tháng 11/2026, tương tự mùa khô 2019-2020.
Xâm nhập mặn sâu nhất dự báo vào tháng 2-3/2027, với cấp độ rủi ro thiên tai cấp 3, và có khả năng duy trì đến cuối tháng 6 hoặc đầu tháng 7/2027.
Dự báo ranh mặn sâu nhất trên các sông chính cho thấy: sông Cửa Đại, ranh 4‰ khoảng 53km, ranh 1‰ khoảng 71,3km; sông Hàm Luông lần lượt 72km và 82km; sông Cổ Chiên 58km và 76km; sông Hậu 62km và 75km.
So với mùa khô 2015-2016, ranh 1‰ trên sông Cửa Đại có thể sâu hơn 7,3km, sông Cổ Chiên sâu hơn 8km và sông Hậu sâu hơn 3,9km. Đáng lưu ý, mặn trên sông Hàm Luông có khả năng xâm nhập sâu và chảy ngược về sông Cửa Đại qua mũi Tân Phú.
Khu vực cần đặc biệt quan tâm là vùng cây ăn trái nhạy cảm với mặn dọc sông Cổ Chiên, sông Hậu; vùng sản xuất lúa Đông Xuân, nuôi trồng thủy sản và hệ thống nhà máy nước, trạm cấp nước nông thôn dọc nhánh sông chính. Khi nguồn nước ngọt suy giảm, khu vực này có nguy cơ thiếu nước hoặc nguồn nước bị nhiễm mặn, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất và sinh hoạt.
* Sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân trong tỉnh có thể chịu những tác động cụ thể nào?
 |
| Người dân cần chủ động thực hiện biện pháp bảo vệ vùng cây ăn trái trước nguy cơ hạn hán, xâm nhập mặn trong mùa khô 2026-2027. Ảnh: THẢO LY |
- Nếu El Nino kéo dài đến giữa năm 2027, mùa khô có thể kéo dài, nguồn nước ngọt trên các lưu vực sông suy giảm, trong khi lượng bốc hơi tăng làm mực nước tại hồ chứa, kênh rạch nội đồng giảm.
Tình trạng này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp, nhất là lúa Đông Xuân, hoa màu và cây ăn trái đặc sản khi thiếu nước hoặc nhiễm mặn vượt ngưỡng cho phép; đồng thời gây khó khăn cho việc cải tạo ao hồ và nuôi trồng thủy sản.
Nguồn nước phục vụ sinh hoạt, y tế, trường học và sản xuất cũng có nguy cơ thiếu hụt, trong khi chân triều thấp vào mùa cạn gây khó khăn cho tàu thuyền hoạt động trên các kênh rạch nhỏ. Nắng nóng kéo dài còn làm gia tăng nguy cơ cháy, nổ và nhu cầu sử dụng điện cho làm mát, bơm tưới.
Ngoài ra, số ngày ít mưa tăng có thể làm gia tăng nguy cơ giông, lốc xoáy, sét khi mưa xuất hiện; không loại trừ khả năng bão hoặc áp thấp nhiệt đới cuối mùa ảnh hưởng đến địa bàn tỉnh.
* Để chủ động ứng phó với những nguy cơ trên, từ nay đến mùa khô 2026-2027, chính quyền, ngành nông nghiệp và người dân cần chuẩn bị những gì, thưa ông?
- Với phương châm “sẵn sàng trước mọi kịch bản, chủ động ứng phó, không để bị động trước tình huống bất thường”, Đài KTTV tỉnh khuyến nghị cơ quan chức năng và đơn vị quản lý thủy lợi chủ động kiểm tra, đo độ mặn tại các cống đầu mối từ tháng 11/2026 để kịp thời vận hành công trình, tích trữ nước ngọt.
Tăng cường khai thác dữ liệu từ trạm quan trắc tự động, ứng dụng công nghệ và các kênh thông tin để truyền tải kịp thời dự báo, cảnh báo đến người dân; xây dựng phương án ứng phó hạn, mặn phù hợp với từng vùng sản xuất, nhất là vùng chuyên canh cây ăn trái nhạy cảm với mặn dọc sông Cổ Chiên, sông Hậu.
Người dân cần thường xuyên theo dõi bản tin dự báo thời tiết, hạn mặn; chủ động gia cố đê bao, chuẩn bị phương tiện chứa và tích trữ nước mưa, nước ngọt từ mùa mưa, bảo đảm nguồn nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất trong những tháng cao điểm hạn mặn năm 2027.
Đài KTTV tỉnh tiếp tục phối hợp với cơ quan, đơn vị liên quan, cung cấp thông tin dự báo, cảnh báo kịp thời, phục vụ công tác ứng phó.
* Xin cảm ơn Giám đốc Đài KTTV tỉnh!
THẢO LY (thực hiện)
