Chợ Lách từng bước đưa công nghệ cao vào làng hoa kiểng

Chợ Lách từ lâu được biết đến là vùng sản xuất cây giống, hoa kiểng trọng điểm của tỉnh Vĩnh Long, được mệnh danh là “vương quốc cây giống và hoa kiểng” của khu vực ĐBSCL. Với hơn 1.000 ha sản xuất cây giống, hoa kiểng cùng hơn 3.000 hộ dân tham gia, nghề hoa kiểng không chỉ tạo sinh kế cho người dân mà còn góp phần định hình bản sắc kinh tế đặc trưng của địa phương.

Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long Trần Văn Lâu tham quan mô hình nông nghiệp công nghệ cao tại Công ty TNHH Công nghệ Sinh học ViGen.

Trong cơ cấu hoa kiểng của xã Chợ Lách, cúc mâm xôi là một trong những sản phẩm nổi bật, được người tiêu dùng nhiều nơi ưa chuộng mỗi dịp Tết Nguyên đán. Hiện nay, vùng sản xuất cúc mâm xôi của xã đạt chứng nhận OCOP 3 sao với sản lượng hơn 1,2 triệu sản phẩm mỗi năm, tập trung chủ yếu tại khu vực xã Long Thới trước đây. Đây là sản phẩm có giá trị kinh tế cao, góp phần nâng cao thu nhập cho nhiều hộ dân.

Tuy nhiên, trước yêu cầu ngày càng cao của thị trường, ngành sản xuất hoa kiểng địa phương cũng đứng trước những thách thức về chất lượng giống, khả năng đồng đều sản phẩm và thích ứng với biến đổi khí hậu. Chính vì vậy, cùng với việc duy trì các giá trị truyền thống, xã Chợ Lách đang từng bước định hướng phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, xem đây là hướng đi quan trọng để nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm.

Hiện trên địa bàn xã đã có Công ty TNHH Công nghệ Sinh học ViGen đầu tư hệ thống phòng thí nghiệm nuôi cấy mô hiện đại cùng các cơ sở sản xuất, thực nghiệm quy mô lớn. Doanh nghiệp đang làm chủ nhiều công nghệ sinh học tiên tiến trong lĩnh vực nhân giống cây trồng, góp phần mở ra hướng phát triển mới cho ngành cây giống, hoa kiểng của địa phương.

Cúc mâm xôi OCOP 3 sao - một trong những sản phẩm hoa kiểng chủ lực của xã Chợ Lách.

Điểm nhấn trong năm 2026 là việc UBND xã Chợ Lách phối hợp với Công ty TNHH Công nghệ Sinh học ViGen và Hội Nông dân xã triển khai mô hình thí điểm sản xuất cúc mâm xôi công nghệ cấy mô phục vụ thị trường Tết 2027. Theo đó, 15 hộ nông dân được lựa chọn tham gia mô hình với tổng số 20.000 cây cúc mâm xôi cấy mô. Trong mô hình này, Công ty ViGen hỗ trợ nguồn giống cấy mô chất lượng cao, đồng thời cử đội ngũ kỹ sư trực tiếp hướng dẫn kỹ thuật từ khâu xuống giống đến chăm sóc và xử lý ra hoa. Chính quyền địa phương hỗ trợ một phần kinh phí để giảm áp lực đầu tư ban đầu cho người dân, tạo điều kiện để nông dân mạnh dạn tiếp cận phương thức sản xuất mới.

Ông Nguyễn Văn Sinh - Giám đốc điều hành Công ty TNHH Công nghệ Sinh học ViGen cho biết: “Cúc mâm xôi cấy mô có ưu điểm nổi bật là cây giống đồng đều, sạch bệnh, sinh trưởng mạnh và dễ kiểm soát chất lượng. Điều quan trọng hơn là thông qua mô hình này, chúng tôi mong muốn đồng hành cùng địa phương từng bước đưa khoa học công nghệ đến gần hơn với người nông dân, giúp bà con làm quen với quy trình sản xuất hiện đại và nâng cao hiệu quả kinh tế”. Theo ông Sinh, đây không đơn thuần là một vụ hoa thí điểm mà còn là bước khởi đầu cho quá trình xây dựng tư duy sản xuất mới dựa trên khoa học công nghệ và dữ liệu thay vì hoàn toàn dựa vào kinh nghiệm truyền thống.

Chủ tịch Hội Nông dân xã Chợ Lách - Lê Thanh Khoảng cho rằng mô hình có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ cao. “Người dân Chợ Lách rất giỏi nghề, có nhiều kinh nghiệm sản xuất hoa kiểng. Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu của thị trường hiện nay thì cần mạnh dạn tiếp cận các tiến bộ kỹ thuật mới. Việc tham gia mô hình sẽ giúp nông dân có cơ hội trực tiếp trải nghiệm, đánh giá hiệu quả thực tế trước khi nhân rộng trong thời gian tới”, ông Lê Thanh Khoảng nhận định.

Không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, mô hình còn được xem là một bước chuyển quan trọng trong nhận thức sản xuất của người dân địa phương. Từ chỗ quen với việc tự nhân giống, canh tác dựa nhiều vào kinh nghiệm, người dân sẽ từng bước tiếp cận quy trình sản xuất hiện đại, chú trọng tính đồng nhất, truy xuất nguồn gốc và ứng dụng công nghệ vào quản lý sản xuất.

Triển khai mô hình thí điểm cúc mâm xôi cấy mô phục vụ thị trường Tết 2027 tại xã Chợ Lách.

Trao đổi về định hướng phát triển nông nghiệp của địa phương, Chủ tịch UBND xã Chợ Lách Nguyễn Việt Thương cho biết: “Đảng bộ xã xác định xây dựng Chợ Lách trở thành trung tâm vùng cây giống, hoa kiểng chất lượng cao gắn với kinh tế vườn thông minh và chuỗi giá trị nông nghiệp là một trong những khâu đột phá của nhiệm kỳ 2025 - 2030. Mô hình cúc mâm xôi cấy mô là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa mục tiêu đó. Điều quan trọng nhất không chỉ là hiệu quả của 20.000 cây cúc lần này mà là giúp người dân từng bước thay đổi tư duy từ sản xuất nông nghiệp truyền thống sang nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao”.

Theo lãnh đạo xã, nếu mô hình đạt kết quả tích cực, địa phương sẽ tiếp tục nghiên cứu mở rộng quy mô, từng bước đưa công nghệ sinh học và các tiến bộ kỹ thuật vào nhiều lĩnh vực sản xuất khác như cây giống, hoa kiểng và cây ăn trái chủ lực.

Từ những luống cúc mâm xôi đầu tiên được nhân giống bằng công nghệ cấy mô, Chợ Lách đang từng bước khẳng định quyết tâm đổi mới mô hình tăng trưởng nông nghiệp. Sự đồng hành của chính quyền, doanh nghiệp và người dân không chỉ tạo ra những sản phẩm chất lượng hơn mà còn mở ra một hướng phát triển bền vững, hiện đại cho vùng đất được mệnh danh là thủ phủ cây giống, hoa kiểng của miền Tây Nam Bộ.

MINH NGỌC