Kỳ cuối: Thương mại điện tử tiếp sức tiêu thụ nông sản

Sắm Tết “online”, chở xuân về nhà

Cận Tết, từ vườn hoa, vườn cây trái đến các cơ sở sản xuất đặc sản trong tỉnh, nhịp thu hoạch, đóng gói và giao hàng trở nên khẩn trương hơn, rộn rịp hơn.

Thông qua sự đồng hành của chính quyền địa phương, doanh nghiệp logistics và các nền tảng thương mại điện tử (TMĐT), nhiều sản phẩm nông sản (NS) nay đã có thêm những con đường mới để đến tay người tiêu dùng cả nước. Những cách làm mới đang góp phần thúc đẩy xúc tiến thương mại theo hướng hiện đại, bền vững, để mỗi mùa Tết không chỉ là mùa tiêu thụ cao điểm mà còn là cơ hội mở rộng thị trường lâu dài cho NS quê hương.

Từ xe máy, xe tải chở hoa kiểng tại chợ xuân đến các đơn hàng đặt qua mạng, nhiều hình thức vận chuyển đang cùng góp phần “chở Tết về nhà”. Ảnh: thảo LY

Làng nghề gắn nền tảng số

Ít năm trở lại đây, một “làn sóng” mới đã thổi vào làng hoa Cái Mơn- Chợ Lách, mang theo những thay đổi mạnh mẽ trong cách thức mua bán: bán hàng qua livestream. Không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu và tiêu thụ sản phẩm, nhiều nhà vườn còn lồng ghép câu chuyện về làng nghề, phong tục thưởng hoa ngày Tết, ý nghĩa của từng loại cây kiểng…

Qua đó, những phiên livestream cũng trở thành cách quảng bá hình ảnh quê hương, sản vật đặc trưng và nét văn hóa bản địa đến người tiêu dùng ở nhiều vùng miền. Từ chỗ phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái, nhiều nhà vườn tại xã Chợ Lách đã chủ động tìm hiểu, học hỏi và mạnh dạn đưa hoa kiểng, cây giống lên các nền tảng trực tuyến.

Gần 10 năm theo nghề chăm sóc và kinh doanh cây kiểng, anh Lê Đình Thanh Long (ấp Long Vinh, xã Chợ Lách) cũng sớm áp dụng hình thức kinh doanh online. Trong mỗi phiên livestream, anh đều giới thiệu đầy đủ thông tin về sản phẩm: tên, chủng loại, dáng thế, ý nghĩa phong thủy, cách chăm sóc, thậm chí kể câu chuyện đặc sắc gắn với từng cây. Anh Long cho rằng việc cung cấp thông tin đầy đủ cũng là cách thể hiện trách nhiệm với khách hàng.

Hiện mỗi buổi livestream kéo dài 2-3 giờ, trung bình mỗi tháng anh bán khoảng 40-50 đơn hàng. “Kênh Facebook được chúng tôi xây dựng hơn 6 năm, còn TikTok khoảng 3 năm. Cây kiểng không phải mặt hàng thiết yếu, nhưng nếu tiếp cận đúng đối tượng thì nhu cầu vẫn cao. Bán online giúp tôi không phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái, sản phẩm đi thẳng từ nhà vườn đến người tiêu dùng, giảm chi phí trung gian”- anh Long chia sẻ.

Về vận chuyển, anh Long cho biết đã tìm được đơn vị phù hợp với đặc thù sản phẩm. Người bán và đơn vị vận chuyển thường xuyên trao đổi để cải thiện quy trình đóng gói, bảo quản, đảm bảo cây đến tay khách hàng vẫn nguyên vẹn, nhất là trong cao điểm Tết khi lượng đơn hàng tăng mạnh.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, thời gian qua, sở đã phối hợp với ngành chức năng, doanh nghiệp logistics và các nền tảng TMĐT nhằm hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm cho người dân, đồng thời tăng cường liên kết nghiên cứu kỹ thuật để nâng cao chất lượng sản xuất và ổn định sinh kế lâu dài cho nhà vườn. Bên cạnh kênh tiêu thụ truyền thống, nhiều NS, đặc sản Tết nay đã được giới thiệu và kết nối với người tiêu dùng trên không gian số.

Ông Lâm Văn Tân- Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: Phát triển đột phá của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo, TMĐT đang đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với ngành nông nghiệp, đòi hỏi phải nhanh chóng thích ứng và tận dụng hiệu quả các thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Theo đó, thời gian qua, nhiều đơn vị, bước đầu triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc, sàn TMĐT, giúp nâng cao giá trị và tính minh bạch của sản phẩm nông nghiệp, sức cạnh tranh của sản phẩm NS của tỉnh từng bước được nâng cao.

Mở rộng thị trường tiêu thụ

Thời gian qua, một số địa phương trong tỉnh đã phối hợp với Viettel Post Vĩnh Long và các nền tảng số để hỗ trợ nông dân đưa sản phẩm lên môi trường trực tuyến, giúp NS, sản phẩm OCOP tiếp cận thị trường rộng hơn. Từ những phiên livestream tại vườn hoa, vườn trái cây đến các gian hàng trên nền tảng TMĐT, NS, đặc sản địa phương đang từng bước mở rộng đầu ra theo hướng chủ động, minh bạch và bền vững hơn. Thông qua sự đồng hành của chính quyền địa phương, doanh nghiệp logistics và các nền tảng TMĐT, chuyển đổi số đang mở ra những “con đường mới”, giúp NS vươn xa hơn trong mùa cao điểm tiêu thụ.

Theo bà Tô Lan Phương- Giám đốc Viettel Post Vĩnh Long, chương trình “Hành trình NS Vĩnh Long- Chở xuân về nhà” có sự tham gia của nhiều nhà sáng tạo nội dung livestream, góp phần hỗ trợ bà con bán hàng trên nền tảng số. Bên cạnh đó, các hoạt động ghi hình tại vườn hoa kiểng, vườn bưởi cũng giúp lan tỏa câu chuyện sản xuất của làng nghề một cách chân thực, sinh động đến người tiêu dùng.

Sự phối hợp giữa hệ thống logistics và các nền tảng thương mại điện tử giúp nông sản, đặc sản địa phương mở rộng thị trường, đến tay người tiêu dùng nhanh hơn trong dịp Tết.

Chương trình này thuộc dự án “Hành trình NS- Hàng Việt vươn mình” do TikTok Shop phối hợp với Viettel Post triển khai, nhằm hỗ trợ đầu ra cho NS Việt Nam. Thực hiện theo mô hình “mỗi tỉnh- một shop”, dự án xây dựng các kênh bán hàng trọng điểm, kết nối trực tiếp sản phẩm NS chất lượng từ các địa phương đến người tiêu dùng trên toàn quốc, đồng thời hỗ trợ các hộ nông dân quảng bá và kinh doanh hiệu quả trên nền tảng TMĐT.

Trong dự án này, Viettel Post Vĩnh Long tham gia với vai trò đồng tổ chức và phối hợp vận hành, kết nối giữa chính quyền địa phương, nền tảng TMĐT và các hộ sản xuất.

Trên nền tảng kinh nghiệm triển khai logistics phục vụ NS và TMĐT tại nhiều địa phương, đơn vị hỗ trợ người sản xuất từ khâu chuẩn bị hàng hóa, vận hành gian hàng số đến tổ chức giao nhận, góp phần hoàn thiện chuỗi đưa NS đến tay người tiêu dùng. Các nhà vườn được hướng dẫn phân loại sản phẩm, quy cách đóng gói, bảo quản phù hợp với đặc thù vận chuyển trong dịp cao điểm Tết, đồng thời làm quen với quy trình tiếp nhận, theo dõi đơn hàng và xử lý các tình huống phát sinh.

Thông qua hợp tác với TikTok Shop, các gian hàng điện tử đại diện cho địa phương được xây dựng và vận hành, giúp người sản xuất tập trung vào hoạt động canh tác. Việc bổ sung kênh bán hàng trên nền tảng số không chỉ mở rộng thị trường tiêu thụ trên phạm vi toàn quốc mà còn giúp người sản xuất chủ động hơn về đầu ra, giảm rủi ro “được mùa, rớt giá” trong dịp Tết. Qua chương trình, người tiêu dùng cũng có cơ hội tiếp cận với những sản vật đặc trưng của địa phương, đồng thời hiểu hơn về câu chuyện sản xuất, đời sống và những nỗ lực của người nông dân phía sau mỗi sản phẩm.

Ông Phạm Phước Trãi- Phó Giám đốc Sở Công Thương cho biết: Chương trình ghi hình, livestream tại vườn cây ăn trái, hoa kiểng Tết là hoạt động thiết thực trong việc quảng bá sản phẩm đặc trưng của địa phương gắn với chuyển đổi số dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Chúng tôi kỳ vọng mô hình hợp tác giữa cơ quan quản lý nhà nước và các doanh nghiệp nền tảng sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh cho NS Vĩnh Long, đồng thời tạo động lực phát triển kinh tế địa phương theo hướng bền vững.

Những chuyến xe chở NS, hoa kiểng, đặc sản vì thế không chỉ mang theo hàng hóa, mà còn mang theo niềm hy vọng về một mùa vụ thuận lợi, một mùa Tết đủ đầy hơn cho người sản xuất và mùa xuân cũng theo đó được trao tay, từ vườn quê đến từng mái nhà và từng bước rộng mở thị trường tiêu thụ, giúp NS quê tiến xa hơn.

SONG THẢO