TỔNG ĐIỀU TRA NÔNG THÔN, NÔNG NGHIỆP 2025

“Bức tranh toàn cảnh” phục vụ phát triển kinh tế- xã hội

Tổng điều tra (TĐT) nông thôn, nông nghiệp năm 2025 là cuộc TĐT lần thứ 6 trong lĩnh vực nông thôn, nông nghiệp tại Việt Nam, được triển khai trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn và thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

TĐT nhằm tạo lập nền tảng dữ liệu toàn diện, đồng bộ và tin cậy phục vụ quản lý, điều hành và hoạch định chính sách trong giai đoạn phát triển mới.

Mô hình cánh đồng lớn tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng.

Nông thôn chuyển biến rõ nét
Cuộc TĐT có quy mô lớn (được thực hiện từ ngày 1-30/7/2025) trên phạm vi cả nước, thu thập thông tin của 15,84 triệu hộ gia đình ở nông thôn và gần 1,63 triệu hộ có hoạt động sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản ở thành thị; 28.349 trang trại, 5.966 doanh nghiệp nông, lâm nghiệp, thủy sản, 8.355 HTX, liên hiệp HTX nông, lâm nghiệp, thủy sản và 8.309 xã, thị trấn.

Để tiến hành cuộc TĐT 2025, BCĐ TĐT Trung ương và BCĐ TĐT các địa phương đã huy động 131.552 điều tra viên thống kê, 9.920 tổ trưởng, 4.853 giám sát viên và đội ngũ công chức ngành thống kê từ Trung ương đến địa phương. 

Kết quả sơ bộ TĐT phản ánh bức tranh tương đối toàn diện về phát triển nông thôn, nông nghiệp Việt Nam trong giai đoạn 2016-2025. Sau 10 năm, kết cấu hạ tầng nông thôn được cải thiện rõ rệt; hệ thống giao thông nông thôn tiếp tục được mở rộng và nâng cấp cả về quy mô và chất lượng, tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp, phát triển dịch vụ, du lịch, thu hút đầu tư và tăng cường liên kết vùng, qua đó làm thay đổi căn bản diện mạo nông thôn.

Sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản có chuyển biến tích cực, các hộ sản xuất nhỏ lẻ đang chuyển dần sang sản xuất quy mô lớn với số trang trại, doanh nghiệp, HTX nông, lâm nghiệp, thủy sản ngày càng tăng. 
Số lượng trang trại tăng mạnh trong giai đoạn 2020-2025, phản ánh xu hướng phát triển sản xuất hàng hóa quy mô lớn, ứng dụng khoa học- công nghệ, bảo đảm an toàn sinh học và thân thiện với môi trường. 

Bên cạnh đó, mô hình cánh đồng lớn tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng trong tiến trình cơ cấu lại ngành nông nghiệp, góp phần mở rộng quy mô sản xuất, thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị, chuẩn hóa quy trình sản xuất và hình thành các vùng nguyên liệu hàng hóa tập trung, đáp ứng yêu cầu chế biến, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn thị trường. Thời điểm 1/7/2025, có 1.318 cánh đồng lớn được triển khai ở 460 xã trên địa bàn 28 tỉnh, thành phố.

Trong đó, 1.185 cánh đồng lớn sản xuất lúa, chiếm 89,91% tổng số cánh đồng lớn cả nước (ĐBSCL 335 cánh đồng lớn chiếm 28,27%). Cơ cấu này cho thấy mô hình cánh đồng lớn vẫn tập trung chủ yếu vào cây lúa- loại cây trồng có diện tích canh tác lớn, tính đồng nhất cao và giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong bảo đảm an ninh lương thực quốc gia. 

Tiếp tục rà soát, làm sạch dữ liệu
Là một trong những địa phương hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong triển khai cuộc TĐT năm 2025, ông Nguyễn Văn Toàn- Trưởng Thống kê, Thống kê tỉnh Vĩnh Long cho biết: Là tỉnh nông nghiệp, kinh tế nông nghiệp chiếm trên 32% trong cơ cấu GRDP của tỉnh, gần 70% dân số sống ở khu vực nông thôn, lĩnh vực sản xuất nông nghiệp vẫn được xem là trụ đỡ của nền kinh tế tỉnh trong nhiều năm qua và cả thời gian tới.

Sau sáp nhập, Tỉnh ủy, UBND tỉnh quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao, kịp thời và toàn diện, từ đó BCĐ tỉnh đã triển khai đồng bộ các nhiệm vụ và thực hiện hoàn thành xuất sắc công tác TĐT. Đến ngày 29/7/2025, tỉnh đã thu thập hoàn thành 100% khối lượng công việc điều tra đúng tiến độ và chất lượng TĐT theo phương án của BCĐ Trung ương. Ngày 21/10/2025, BCĐ Trung ương đã nghiệm thu kết quả của BCĐ TĐT tỉnh với xếp loại và đánh giá cao về chất lượng (xếp thứ 3/34 tỉnh/thành phố).

Bên cạnh những kết quả đạt được, tình hình kinh tế- xã hội nông thôn và sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản vẫn còn một số hạn chế, bất cập. Kết cấu hạ tầng nông thôn phát triển nhưng chưa đồng đều giữa các vùng, miền. Quá trình chuyển dịch cơ cấu hộ và lao động nhìn chung còn chậm.

Quy mô sản xuất tuy đã được nâng lên nhưng sản xuất nhỏ vẫn phổ biến, số doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp và thủy sản còn ít, mô hình cánh đồng lớn chưa nhiều. Đời sống cư dân nông thôn ở một số nơi còn gặp khó khăn, chịu tác động của thiên tai, dịch bệnh và biến động thị trường.

Kết cấu hạ tầng nông thôn được cải thiện, đường sá được nâng cấp.

Tại hội nghị tổng kết và công bố kết quả sơ bộ TĐT nông thôn, nông nghiệp năm 2025, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc khẳng định: Kết quả TĐT có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, cung cấp nguồn dữ liệu đầy đủ, tin cậy phục vụ công tác quản lý, điều hành kinh tế- xã hội; lập quy hoạch; xây dựng chính sách; nghiên cứu khoa học và thúc đẩy phát triển địa phương, đất nước.

Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với BCĐ TĐT các cấp cùng các bộ, ngành liên quan tiếp tục hướng dẫn việc tổng hợp số liệu; rà soát, điều chỉnh, làm sạch dữ liệu, bảo đảm tính chính xác; thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo và tổ chức công bố số liệu theo đúng quy định.

Cần xây dựng, chia sẻ hệ thống cơ sở dữ liệu TĐT để các bộ, ngành, địa phương khai thác, sử dụng hiệu quả, phục vụ công tác hoạch định chính sách, xây dựng chiến lược phát triển kinh tế- xã hội, nghiên cứu khoa học...; kết nối với hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia. 

Bài, ảnh: TRÀ MY