Để khoa học, công nghệ trở thành nền tảng phát triển

Sau 18 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW tại tỉnh, đã tạo được nền tảng quan trọng về thể chế, hạ tầng và dữ liệu. Tuy nhiên, khoảng cách từ hệ thống đã xây dựng đến dịch vụ vận hành thông suốt; từ nghiên cứu đến thị trường; từ hoàn thành nhiệm vụ đến tạo ra giá trị vẫn còn không ít điểm nghẽn. Giai đoạn tới đòi hỏi phải đo kết quả bằng sản phẩm cụ thể và lợi ích người dân, doanh nghiệp nhận được.

Kỳ 1: Kết nối hệ thống, hình thành dữ liệu dùng chung

Đào tạo nhân lực gắn với thực hành, thí nghiệm là nền tảng để hình thành năng lực nghiên cứu, ứng dụng và làm chủ công nghệ.

Tỉnh đã mở rộng dịch vụ công trực tuyến, hợp nhất nhiều hệ thống và từng bước điều hành bằng dữ liệu. Nhưng “nút thắt” nằm ở kết nối với nền tảng của bộ, ngành, sự phối hợp giữa các cấp và khả năng tái sử dụng thông tin trong từng quy trình phục vụ người dân.

Những chuyển biến tích cực

Sự chuyển biến của bộ máy số được thể hiện trước hết qua chất lượng giải quyết thủ tục hành chính. Cuối tháng 10/2025, tỉnh đứng thứ 32/34 tỉnh, thành phố về Bộ chỉ số phục vụ người dân và doanh nghiệp, đạt 84,65 điểm. Đến ngày 20/6, tỉnh đạt 97,15/100 điểm, xếp thứ nhất cả nước. Tỷ lệ giải quyết đúng tiến độ đạt 99,5%; cấp kết quả điện tử đạt 99,96% và tái sử dụng dữ liệu số hóa đạt 98,53%.

Tại phường An Hội, địa phương có khối lượng hồ sơ thuộc nhóm cao của tỉnh, tiến độ được theo dõi hàng ngày trên hệ thống. Cán bộ được phân công theo từng khâu, hồ sơ có nguy cơ trễ hạn được nhận diện sớm để xử lý. Ông Bùi Minh Tuấn- Tỉnh ủy viên, Bí thư Đảng ủy phường An Hội, cho rằng: Phải phân công rõ người, rõ trách nhiệm, chủ động phân luồng hồ sơ từ đầu và gắn kết quả giải quyết với đánh giá cán bộ, công chức. Phối hợp chặt chẽ giữa Trung tâm Phục vụ hành chính công với bộ phận chuyên môn để quá trình xử lý không bị gián đoạn.

Ở quy mô toàn tỉnh, 12 hệ thống thông tin dùng chung sau hợp nhất đã được tổ chức lại. Hệ thống quản lý văn bản và điều hành được triển khai tại 2,306 ngàn cơ quan, đơn vị. Nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu của tỉnh đã tích hợp 15 cơ sở dữ liệu dùng chung và kết nối 23 dịch vụ dữ liệu với hệ thống, cơ sở dữ liệu quốc gia. Đây là phần hạ tầng cần thiết để công việc đi từ tỉnh đến xã trên một môi trường thống nhất.

Tỉnh cũng đưa tiến độ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW lên Trang thông tin điện tử, phần mềm thống kê và Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh. Công cụ số giúp người đứng đầu nhìn thấy nhiệm vụ nào đang chậm, đơn vị nào phải giải trình, thay vì chờ báo cáo giấy theo định kỳ.

Đồng chí Trần Văn Lâu- Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Ban Chỉ đạo 57 tỉnh ghi nhận và đánh giá cao những kết quả đạt được trong lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW trên địa bàn tỉnh. Năm 2025 là năm có ý nghĩa lịch sử đối với tỉnh. Việc hợp nhất, sáp nhập 3 tỉnh tạo ra không gian phát triển mới, với quy mô lớn và tiềm năng dồi dào, đã đặt ra những thách thức chưa từng có tiền lệ trong quản trị, vận hành. Trong bối cảnh đó, Nghị quyết số 57-NQ/TW thực sự đã trở thành “chìa khóa” giúp sắp xếp, ổn định bộ máy và tạo đà bứt phá trong năm 2026 và những năm tiếp theo.

Nhận diện những “nút thắt”

Báo cáo sơ kết của tỉnh thẳng thắn nhìn nhận một số hệ thống thông tin còn khó kết nối, chia sẻ dữ liệu với ứng dụng dùng chung của bộ, ngành. Công tác phối hợp trong xây dựng, kết nối và khai thác dữ liệu có lúc chưa chặt chẽ; việc tháo gỡ khó khăn về kỹ thuật, tiêu chuẩn kết nối ở một số lĩnh vực còn chậm. Trang thiết bị chưa đồng bộ và nhân lực chuyển đổi số cấp xã còn thiếu cũng làm cho cùng một hệ thống nhưng hiệu quả sử dụng không giống nhau giữa các đơn vị.

Tập huấn chuyển đổi số cho người dân xã Long Hiệp.

Thực tế tại xã Cầu Ngang ghi nhận 32 hồ sơ từ năm 2025 ở trạng thái công dân đang cập nhật, địa phương không thể xử lý và phải đề nghị tỉnh hỗ trợ đồng bộ trạng thái; vì vậy hồ sơ bị trễ hạn. Xã cũng kiến nghị phần mềm giải quyết thủ tục của bộ và tỉnh cần được kết nối về một đầu mối để thống kê, theo dõi chính xác hơn. Một điểm nghẽn kỹ thuật, nếu không có đầu mối xử lý đến cùng, có thể chuyển thành thời gian chờ của người dân và áp lực cho cán bộ cơ sở.

Để chuyển đổi số không dừng ở việc nối máy, mà phải tạo ra một dịch vụ liền mạch cần trả lời các câu hỏi: hệ thống có trao đổi được dữ liệu hay không? Dữ liệu có cùng tiêu chuẩn, đủ chất lượng, đúng thẩm quyền và được cập nhật thường xuyên hay không? Quy trình nghiệp vụ có cho phép cán bộ dùng lại thông tin đã có, hay người dân vẫn phải khai lại và nộp lại giấy tờ?

Với thực trạng này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước- Tô Lâm yêu cầu dữ liệu phải “đúng, đủ, sạch, sống, liên thông, dùng chung”, đồng thời phải tái cấu trúc quy trình nghiệp vụ và xây dựng đội ngũ có kỹ năng số. Yêu cầu này đặt trách nhiệm không chỉ lên đơn vị công nghệ. Cơ quan tạo lập dữ liệu phải chịu trách nhiệm về độ chính xác; cơ quan chủ quản phải xác định quy tắc chia sẻ; đơn vị tiếp nhận phải thiết kế lại quy trình để dữ liệu được sử dụng; người đứng đầu phải theo dõi kết quả cuối cùng. Thước đo chuyển đổi số là sự hài lòng của người dân khi thực hiện các dịch vụ công: thông tin đã cung cấp có được dùng lại; hồ sơ có đi qua các cấp mà không bị ngắt quãng; thời gian và số lần đi lại có giảm; khi hệ thống lỗi có nơi tiếp nhận và xử lý hay không. Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến cao là nền tảng, nhưng dịch vụ số chỉ thực chất khi người dân không phải gánh phần phức tạp do bộ máy và các hệ thống chưa kết nối với nhau.

Toàn tỉnh hiện có 341 tổ công nghệ số cộng đồng với 3,369 ngàn thành viên tại 100% ấp, khóm. Lực lượng này tiếp tục cần thiết để hỗ trợ người cao tuổi, người thiếu thiết bị hoặc kỹ năng. Về lâu dài, mục tiêu phải là dịch vụ đủ đơn giản để phần lớn người dân tự sử dụng; bộ phận một cửa tập trung hướng dẫn trường hợp khó, thay vì nhập lại dữ liệu hoặc khắc phục lỗi thay cho nhiều hệ thống. Dữ liệu chỉ thật sự tạo ra giá trị khi được kết nối thông suốt, sử dụng đúng mục đích và giúp người dân bớt khai báo, bớt chờ đợi.

(Còn tiếp)

Bài, ảnh: CAO HUYỀN