Bảo đảm an toàn, an ninh mạng (ANM) là nhiệm vụ lâu dài, thường xuyên và quan trọng trong quá trình xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số. Qua đó, góp phần xây dựng môi trường số an toàn, tin cậy, thông suốt, bảo vệ tốt hơn dữ liệu, hệ thống thông tin và quyền lợi chính đáng của người dân, doanh nghiệp.
 |
| Các đội tham gia diễn tập bảo đảm an ninh mạng và ứng cứu sự cố tỉnh năm 2026. |
“Sát hạch” thực tế
Cuộc Diễn tập bảo đảm ANM và ứng cứu sự cố tỉnh năm 2026 vừa được Tiểu ban ANM tỉnh tổ chức theo hình thức tấn công, phòng thủ trên nền tảng Cyber Range do Trung tâm Ứng cứu khẩn cấp không gian mạng Việt Nam (VNCERT) thuộc Bộ Công an xây dựng.
Theo Đại tá Nguyễn Thị Hải Yến- Phó Giám đốc Công an tỉnh, diễn tập là đợt “sát hạch” thực tế trong công tác bảo đảm an toàn, ANM và ứng cứu sự cố. Trong bối cảnh tội phạm mạng và hành vi tấn công mạng ngày càng tinh vi, gia tăng về quy mô và mức độ nguy hiểm; đặc biệt là có sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI) giúp tin tặc tự động hóa quá trình dò quét, lây nhiễm mã độc khó phát hiện.
Diễn tập giúp nâng mức sẵn sàng ứng phó sự cố, chuyển từ trạng thái “phản ứng” sang “chủ động”, nâng cao năng lực phòng thủ ANM, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và bảo vệ dữ liệu trong giai đoạn hiện nay. Cuộc diễn tập đã tạo ra thế trận đối kháng sòng phẳng, giúp rèn luyện toàn diện kỹ năng tác chiến và phối hợp xử lý tình huống.
Thông qua 2 kịch bản diễn tập về tấn công thay đổi giao diện và khai thác rò rỉ dữ liệu giúp nhận diện trực quan, rõ nét những lỗ hổng bảo mật cốt lõi tồn tại trong hệ thống thông tin.
Từ thực tiễn cuộc diễn tập với tình huống đặt ra, ông Trần Ngọc Tựu (Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh) cho rằng, diễn tập giúp cán bộ trực tiếp tham gia có thêm kiến thức và kinh nghiệm xử lý tình huống trong thực tế.
Đây là điều rất cần thiết đối với cơ quan nhà nước, bởi an toàn, ANM phụ thuộc vào thiết bị, phần mềm và khả năng nhận diện, ứng phó của con người.
Kinh nghiệm rút ra từ tình huống diễn tập giúp cơ quan, đơn vị nhận diện khâu bất cập trong quy trình nội bộ, từ đó điều chỉnh phương án ứng phó phù hợp thực tế. Bên cạnh, việc thường xuyên cập nhật kiến thức về an toàn thông tin giúp cán bộ thận trọng hơn trong quá trình sử dụng hệ thống, xử lý dữ liệu và thực hiện công việc trên môi trường mạng.
Ông Trần Ngọc Tựu nhận định: “Khi mỗi cán bộ hiểu rõ nguy cơ, biết cách nhận diện dấu hiệu bất thường và thực hiện đúng quy trình báo cáo, khả năng xử lý sự cố của cơ quan sẽ chủ động hơn”.
Phòng ngừa phải đi trước một bước
Theo đồng chí Trần Trí Quang- Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, Phó trưởng Tiểu ban Thường trực Tiểu ban ANM tỉnh: Trong giai đoạn phát triển mới, chuyển đổi số được xác định là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế- xã hội. Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu, nền tảng số và hạ tầng số ngày càng giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong hoạt động của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và đời sống của người dân. Từ công tác chỉ đạo, điều hành, cung cấp dịch vụ công đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, giao dịch và phục vụ người dân đều ngày càng phụ thuộc nhiều hơn vào môi trường số.
Tuy nhiên, chuyển đổi số càng mạnh mẽ thì yêu cầu bảo đảm an toàn, ANM càng cao. Nguy cơ tấn công mạng, mã độc, chiếm quyền điều khiển, đánh cắp hoặc làm lộ lọt dữ liệu, phá hoại và làm gián đoạn hệ thống thông tin có thể xảy ra bất cứ lúc nào; phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, khó dự báo và có khả năng gây thiệt hại lớn nếu không được phát hiện, xử lý kịp thời.
Tỉnh xác định rõ: Bảo đảm an toàn, ANM là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị; trong đó người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải chịu trách nhiệm trực tiếp về an toàn, ANM trong phạm vi quản lý của mình. Đồng thời, an toàn, ANM phải được xem là điều kiện tiên quyết để chuyển đổi số an toàn, bền vững và hiệu quả.
Đại tá Nguyễn Thị Hải Yến- Phó Giám đốc Công an tỉnh cho rằng, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra sâu rộng, dữ liệu trở thành tài sản cốt lõi, hệ thống thông tin ngày càng liên thông, thì mối đe dọa ANM gia tăng cả về quy mô, cường độ và mức độ tinh vi. Do đó, bảo đảm ANM là điều kiện tiên quyết để tỉnh phát triển đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; là nền tảng để vận hành ổn định chính quyền số, bảo vệ dữ liệu của người dân, doanh nghiệp, bảo vệ hoạt động liên tục của cơ quan Đảng, Nhà nước và giữ vững môi trường đầu tư, kinh doanh an toàn, tin cậy.
Đồng chí Trần Trí Quang yêu cầu cơ quan thường trực của Tiểu ban ANM tỉnh khẩn trương hoàn thiện phương án ứng cứu sự cố; bổ sung, điều chỉnh quy trình phối hợp; nâng cao năng lực giám sát, cảnh báo sớm; tăng cường bảo vệ dữ liệu; thực hiện tốt việc sao lưu, dự phòng và phục hồi hệ thống; bảo đảm hoạt động liên tục, an toàn của hệ thống thông tin quan trọng của tỉnh.
Các sở, ban, ngành, địa phương tiếp tục rà soát toàn bộ hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu thuộc phạm vi quản lý; chủ động nhận diện nguy cơ, lỗ hổng, điểm yếu để có biện pháp xử lý kịp thời. Không để xảy ra tình trạng có hệ thống nhưng không có phương án bảo vệ; có phương án nhưng không được diễn tập; có sự cố nhưng không rõ người chịu trách nhiệm xử lý.
Đồng thời, cần thường xuyên tổ chức tập huấn, nâng cao nhận thức và kỹ năng bảo đảm an toàn thông tin cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động. Bởi trong thực tế, con người vừa là một trong những yếu tố quan trọng nhất để bảo vệ hệ thống, nhưng cũng có thể là điểm yếu nếu thiếu nhận thức và kỹ năng về an toàn thông tin.
“Các cơ quan, đơn vị phải hình thành được phương châm: Chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm, ứng phó nhanh, xử lý chính xác, khắc phục triệt để, phục hồi an toàn. Trong đó, phòng ngừa phải đi trước một bước, giám sát phải thường xuyên, cảnh báo phải kịp thời, ứng cứu phải nhanh chóng và phối hợp phải thống nhất”- đồng chí Trần Trí Quang nhấn mạnh.
Bài, ảnh: NGUYỄN THỊNH
