Theo quy định mới tại Thông tư 08/2026/TT-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ, từ ngày 15/6, người dùng di động khi thay đổi thiết bị đầu cuối sẽ phải thực hiện xác thực lại sinh trắc học khuôn mặt.
 |
| Đặt CCCD đúng vị trí đọc NFC trên smartphone để xác thực sinh trắc học (Ảnh: Thế Anh). |
Thuê bao sẽ bị tạm dừng dịch vụ và thanh lý hợp đồng nếu người dùng không thực hiện.
Cụ thể, Điều 8 của Thông tư quy định, trong thời gian tối đa 2 giờ kể từ thời điểm thuê bao có hoạt động thay đổi thiết bị so với thiết bị đã gắn số thuê bao sử dụng dịch vụ viễn thông trước đó, doanh nghiệp viễn thông có nghĩa vụ triển khai biện pháp rà soát, phát hiện và tạm dừng cung cấp dịch vụ viễn thông chiều đi (gọi điện thoại, gửi tin nhắn SMS đến số thuê bao di động khác).
Đồng thời, doanh nghiệp phải thông báo và yêu cầu người dùng thực hiện lại việc xác thực sinh trắc học ảnh khuôn mặt.
Quy định này được đánh giá sẽ ngăn chặn tình trạng chiếm đoạt SIM hay sử dụng SIM để thực hiện hành động lừa đảo.
Chia sẻ với phóng viên Dân trí, ông Vũ Ngọc Sơn, Trưởng ban Công nghệ và Hợp tác Quốc tế (Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia) cho biết: “Xác thực sinh trắc học không còn là hành động một lần, mà được gắn với các sự kiện có rủi ro cao trong suốt vòng đời thuê bao, đặc biệt là khi thay đổi thiết bị đầu cuối.
Quy định buộc phải xác thực lại trong các tình huống này sẽ ngăn ngừa hình thức mua/bán SIM sau xác thực, vốn đang là “nguồn cung” chính cho các hoạt động lừa đảo”.
Bên cạnh đó, thông tư cũng yêu cầu các giải pháp xác thực của nhà mạng phải đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt: Tỷ lệ từ chối sai dưới 5% với tỷ lệ chấp nhận sai dưới 0,01%.
Đặc biệt, hệ thống phải có khả năng phát hiện tấn công giả mạo (PAD) từ ảnh chụp, video hay mặt nạ 3D để đảm bảo an ninh.
“Điều này không chỉ nâng mặt bằng chất lượng xác thực giữa các nhà mạng lên cùng một chuẩn chung, mà còn đảm bảo rằng sinh trắc học thực sự phản ánh “con người thật” đứng sau SIM.
Thực tế của việc thành công ứng dụng xác thực sinh trắc học trong lĩnh vực ngân hàng cho thấy khi danh tính số được kiểm soát chặt chẽ, các tài khoản rác nhanh chóng bị loại bỏ, làm gián đoạn chuỗi trung gian mà tội phạm lừa đảo thường lợi dụng. Áp dụng mô hình này cho SIM số sẽ giúp thu hẹp mạnh “nguồn đầu vào” của lừa đảo qua mạng viễn thông”, chuyên gia Vũ Ngọc Sơn kỳ vọng.
Khi người dùng thay đổi thiết bị đầu cuối, thuê bao cần xác thực sinh trắc học bằng một trong những cách sau:
Cách 1: Xác thực trực tuyến trên ứng dụng VNeID để đối soát ảnh chụp trực tiếp với Cơ sở dữ liệu quốc gia (về dân cư, căn cước, xuất nhập cảnh) hoặc dữ liệu mã hóa của thẻ căn cước.
Cách 2: Đối chiếu, so sánh hình ảnh chụp trực tiếp khuôn mặt của thuê bao bảo đảm trùng khớp với thông tin sinh trắc học đã được lưu giữ hợp pháp tại cơ sở dữ liệu thông tin thuê bao của doanh nghiệp.
Đối với các thuê bao di động H2H (giao tiếp giữa người với người), Thông tư quy định rõ: Trong vòng 30 ngày kể từ khi bị khóa 1 chiều, người dùng phải hoàn thành việc xác thực sinh trắc học ảnh khuôn mặt.
Sau 30 ngày nếu không thực hiện, nhà mạng sẽ tạm dừng cung cấp dịch vụ viễn thông hai chiều. Doanh nghiệp đồng thời phải thông báo về việc thuê bao sẽ bị thanh lý hợp đồng và chấm dứt dịch vụ nếu tiếp tục không thực hiện.
Sau 5 ngày kể từ khi khóa 2 chiều mà cá nhân, tổ chức vẫn không thực hiện xác thực, doanh nghiệp viễn thông có nghĩa vụ thanh lý hợp đồng và chấm dứt cung cấp dịch vụ.
Theo Nam Đoàn/Dân trí
