Chuyển đổi số giúp hợp tác xã “bứt phá”

Nhờ chủ động, mạnh dạn đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số (CĐS) vào sản xuất, kinh doanh, nhiều HTX tăng khả năng kết nối, mở rộng thị trường tiêu thụ và tăng sức cạnh tranh trên thị trường. Qua đó, nâng cao hiệu quả kinh tế, thúc đẩy kinh tế tập thể phát triển theo hướng hiện đại, bền vững trong giai đoạn mới.

Áp dụng công nghệ số, nhiều HTX từng bước nâng cao năng suất lao động, giảm chi phí sản xuất, mở rộng thị trường tiêu thụ.

Nâng cao năng lực, khả năng cạnh tranh

Theo ngành chức năng, việc ứng dụng CĐS không chỉ nâng cao hiệu quả kinh tế mà còn thay đổi tư duy sản xuất từ truyền thống sang sản xuất hàng hóa, minh bạch thông tin, nguồn gốc sản phẩm trong các HTX và thành viên. Đây là tiền đề để đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và CĐS trong khu vực kinh tế tập thể, HTX.

Thông qua việc áp dụng công nghệ số, nhiều HTX từng bước nâng cao năng suất lao động, giảm chi phí sản xuất, tăng tính minh bạch trong quy trình, đồng thời mở rộng thị trường tiêu thụ thông qua các nền tảng thương mại điện tử, giúp thành viên có lợi nhuận ổn định.

HTX Chôm chôm Bình Hòa Phước (xã An Bình) là một ví dụ điển hình trong CĐS từ khâu ghi chép sử dụng phân bón đến xây dựng mã số vùng trồng. Ông Nguyễn Ngọc Nhân- Giám đốc HTX cho hay: Giao dịch mua bán nông sản được HTX đẩy mạnh thực hiện qua sàn thương mại điện tử, giúp mở rộng thị trường tiêu thụ và tăng độ tin cậy với khách hàng. Khi áp dụng công nghệ 4.0, sản xuất giảm chi phí, nông sản chất lượng cao, thân thiện với môi trường.

Ứng dụng CĐS vào sản xuất, ông Đoàn Văn Tài- Chủ tịch HĐQT HTX Sản xuất dịch vụ nông nghiệp Tấn Đạt (xã Trung Ngãi) cho biết: HTX triển khai truy xuất nguồn gốc sản phẩm bằng mã QR, được gắn trực tiếp trên bao bì gạo, giúp người tiêu dùng dễ dàng tra cứu thông tin về vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất và chế biến.

Đây được xem là giải pháp hiệu quả nhằm nâng cao tính minh bạch, tạo niềm tin và gia tăng giá trị cho sản phẩm. Song song đó, HTX chủ động mở rộng kênh tiêu thụ thông qua các nền tảng thương mại điện tử, góp phần đưa sản phẩm tiếp cận thị trường rộng hơn.

Cũng là một trong những HTX tích cực ứng dụng CĐS trong hoạt động kinh doanh, những năm qua, HTX Vận tải Thống Nhất Bến Tre (phường Phú Khương) cũng tích cực đổi mới phương tiện, không ngừng nâng cao chất lượng dịch vụ vận tải thu hút khách đi xe.

HTX đã thực hiện CĐS trong quản trị HTX như: lắp đặt và sử dụng thiết bị giám sát hành trình và camera giám sát trên xe để quản lý phương tiện và công tác ATGT, quản lý tốt về nhiên liệu, bảo dưỡng, đội ngũ lái xe và nhân viên phục vụ cũng như quản lý về giao dịch hóa đơn điện tử, vé điện tử,... không dùng tiền mặt từ 5 triệu đồng trở lên, hướng tới không dùng tiền mặt trong kinh doanh vận tải.

Ngoài trao đổi, giao dịch trực tiếp với khách hàng theo truyền thống (gặp trực tiếp, điện thoại) thì HTX sử dụng qua mạng xã hội (Facebook, Zalo, Viber,...), các app ứng dụng trên internet, điện thoại thông minh và các trang web cung cấp thông tin để khách hàng liên hệ với HTX.

HTX Thủy sản Đồng Phú (xã An Bình) có bước tiến đáng kể là triển khai phần mềm nhật ký nuôi online và trợ lý ảo AI do Công ty An Bình AIT phát triển. HTX có 70 lồng bè đạt chứng nhận VietGAP. HTX ứng dụng phần mềm AI giúp theo dõi sát môi trường nước, kiểm soát quy trình nuôi, điều chỉnh lượng thức ăn hợp lý, từ đó tăng tỷ lệ sống và giảm chi phí sản xuất.

Đây là nền tảng để HTX tiến tới xây dựng nhà máy sơ chế, từng bước khép kín chuỗi sản xuất, chế biến, tiêu thụ. Đồng thời, HTX còn chủ động phân phối con giống, thuốc và chế phẩm thủy sản chất lượng cho thành viên, kết hợp tổ chức hội thảo, tập huấn kỹ thuật định kỳ.

Tạo động lực hợp tác xã chuyển đổi số

Theo Liên minh HTX tỉnh, thời gian qua, nhiều HTX đã thích ứng, tích cực trong nâng cao năng lực, đầu tư kinh phí, nâng cao khả năng cạnh tranh thông qua đổi mới hệ thống quản trị gắn với ứng dụng công nghệ thông tin, áp dụng các phần mềm quản lý (kế toán, quản lý sản xuất của các thành viên); CĐS trong quản lý tổ chức sản xuất từ đầu vào tới sản xuất và tiêu thụ sản phẩm; áp dụng nông nghiệp thông minh, công nghệ cao, sản xuất theo chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị sản phẩm chủ lực địa phương nhằm thích ứng xu hướng thị trường.

Tuy số HTX phát triển tăng nhanh, song quy mô, sức cạnh tranh, khả năng huy động nguồn lực từ thị trường để đầu tư sản xuất, kinh doanh còn hạn chế. Chất lượng sản phẩm còn thiếu sức cạnh tranh, ứng dụng CĐS trong công tác quản lý, tổ chức sản xuất, kinh doanh còn nhiều khó khăn.

Áp dụng công nghệ số, nhiều HTX từng bước nâng cao năng suất lao động, giảm chi phí sản xuất, mở rộng thị trường tiêu thụ.

Trình độ của cán bộ quản lý HTX, đặc biệt là các HTX nông nghiệp còn hạn chế về số hóa hoặc công nghệ thông tin. Các hoạt động của HTX cơ bản vẫn theo kinh nghiệm; một số ít các HTX có đội ngũ cán bộ trẻ, có kỹ năng sử dụng công nghệ số, song chỉ chiếm một tỷ lệ không đáng kể và thường sử dụng các nền tảng mạng xã hội là chính.

Trong khi đó, HTX trên địa bàn tỉnh có quy mô nhỏ, chủ yếu là HTX nông nghiệp sản xuất kinh doanh theo lối truyền thống nên còn hạn chế nguồn vốn và khả năng huy động vốn không cao, thường chỉ đáp ứng đủ cho quá trình sản xuất kinh doanh, dịch vụ thuần túy của HTX. Do vậy, năng lực tài chính chưa đáp ứng yêu cầu CĐS.

Ông Thái Phước Lộc- Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh cho biết: Thời gian tới, Liên minh HTX sẽ tập trung đẩy mạnh tuyên truyền, chuyển đổi nhận thức và tầm quan trọng của CĐS trong phát triển HTX cho đội ngũ cán bộ quản lý về kinh tế hợp tác các cấp; cán bộ chủ chốt, thành viên của HTX. Từ đó, tạo động lực trong CĐS của HTX; khuyến khích các HTX chủ động thực hiện CĐS để đổi mới phương thức sản xuất kinh doanh, nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh, hiệu quả sản xuất kinh doanh, thích nghi với tình hình phát triển mới.

Tăng cường hoạt động hỗ trợ cho kinh tế tập thể, HTX nhằm nâng cao năng lực sản xuất, sức cạnh tranh và khả năng thích nghi trong bối cảnh hội nhập quốc tế, cách mạng công nghiệp lần thứ tư và biến đổi khí hậu.

Đồng thời, khuyến khích HTX nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, phấn đấu năm 2026 có từ 3-5 HTX ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất và tiêu thụ nông sản. Liên minh HTX sẽ tiếp tục phối hợp triển khai hỗ trợ HTX ứng dụng khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo và CĐS cho các HTX, đăng ký chứng nhận chất lượng, xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu, xuất xứ hàng hóa, truy xuất nguồn gốc, cấp mã số vùng trồng theo quy định.

Bài, ảnh: THẢO LY