Kỷ niệm 65 năm Ngày mở Đường Hồ Chí Minh trên biển (23/10/1961 – 23/10/2026) không chỉ là dịp ôn lại một dấu son trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc, mà còn gợi nhắc những giá trị bền vững về lòng yêu nước, ý chí độc lập, tinh thần sáng tạo và khát vọng cống hiến. Từ vùng đất Thạnh Phong giàu truyền thống cách mạng, việc giáo dục lịch sử cho thế hệ trẻ hôm nay càng có ý nghĩa trong bồi đắp lý tưởng, hun đúc trách nhiệm và khơi dậy khát vọng xây dựng quê hương, đất nước.
 |
| Diễn giả giao lưu, nói chuyện chuyên đề về Đường Hồ Chí Minh trên biển và Đoàn tàu không số. Ảnh: Đức Tài |
Một tuyến đường làm nên kỳ tích từ ý chí độc lập, tự chủ
Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc, có những con đường không được đo bằng chiều dài địa lý, mà được ghi dấu bằng ý chí, trí tuệ và sự hy sinh của con người. Đường Hồ Chí Minh trên biển là một con đường như thế. Ra đời trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, tuyến vận tải quân sự chiến lược này thể hiện tầm nhìn, bản lĩnh và sự sáng tạo trong tổ chức chiến tranh cách mạng; góp phần đưa vũ khí, trang bị và cán bộ từ miền Bắc vào chiến trường miền Nam, tăng cường sức mạnh cho cuộc đấu tranh vì độc lập, thống nhất đất nước.
Đằng sau những chuyến tàu vượt biển là cuộc đấu trí căng thẳng, những hành trình đối mặt với hiểm nguy và sự hy sinh thầm lặng của biết bao cán bộ, chiến sĩ. Để hoàn thành nhiệm vụ, họ phải thể hiện lòng dũng cảm, khả năng ứng biến, tinh thần kỷ luật và quyết tâm đặt lợi ích của dân tộc lên trên lợi ích cá nhân. Tuyến đường ấy vì thế không chỉ mang ý nghĩa quân sự, mà còn là minh chứng sinh động cho sức mạnh của lòng yêu nước, trí tuệ Việt Nam và ý chí không khuất phục trước bất kỳ khó khăn, thử thách nào.
Giá trị lịch sử của Đường Hồ Chí Minh trên biển còn nằm ở sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc. Đó là sự gắn bó giữa hậu phương lớn miền Bắc với tiền tuyến lớn miền Nam; là sự phối hợp, chở che và đồng lòng giữa lực lượng làm nhiệm vụ trên biển với quân và dân tại những bến tiếp nhận. Mỗi chuyến hàng đến được chiến trường là kết quả của nhiều con người, nhiều lực lượng cùng âm thầm góp sức. Chính sự thống nhất về mục tiêu, ý chí và hành động đã tạo nên sức mạnh để dân tộc Việt Nam vượt qua những thử thách khắc nghiệt của chiến tranh.
Từ Bến Thạnh Phong, nhìn sâu hơn giá trị của lịch sử
Gắn với lịch sử Đường Hồ Chí Minh trên biển, Thạnh Phong là địa bàn có ý nghĩa quan trọng trong hoạt động đấu tranh cách mạng và tiếp nhận vũ khí chi viện cho chiến trường. Những đóng góp của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân địa phương đã góp phần làm nên truyền thống cách mạng của vùng đất này, đồng thời cho thấy vai trò đặc biệt của nhân dân trong bảo vệ căn cứ, hỗ trợ lực lượng cách mạng và phục vụ nhiệm vụ chung của đất nước.
Tại Di tích Đường Hồ Chí Minh trên biển – Bến Thạnh Phong, hoạt động dâng hoa, dâng hương tưởng niệm các thế hệ đi trước là dịp để các đại biểu bày tỏ lòng tri ân đối với những người đã cống hiến, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Nhưng ý nghĩa của một địa chỉ đỏ không chỉ nằm ở việc lưu giữ dấu tích lịch sử. Giá trị sâu xa hơn là giúp những câu chuyện của quá khứ hiện diện trong nhận thức của các thế hệ hôm nay, để lịch sử không trở thành những trang sách xa cách mà tiếp tục soi sáng cách con người nhìn nhận hiện tại và lựa chọn con đường phía trước.
Từ ý nghĩa đó, buổi giao lưu, nói chuyện chuyên đề kỷ niệm 65 năm Ngày mở Đường Hồ Chí Minh trên biển do Tỉnh đoàn phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức tại xã Thạnh Phong mang giá trị vượt ra ngoài khuôn khổ một hoạt động kỷ niệm. Thông qua phim tài liệu, tư liệu trưng bày và phần giao lưu với các diễn giả, đoàn viên, thanh niên, học sinh có thêm cơ hội tìm hiểu về tuyến vận tải chiến lược trên biển, những chiến công của Đoàn tàu không số và sự hy sinh của các thế hệ đi trước. Các hoạt động tìm hiểu lịch sử, giao lưu và viết bài cảm tưởng góp phần khuyến khích người trẻ chủ động tiếp nhận tri thức, bày tỏ suy nghĩ và hình thành sự gắn bó sâu sắc hơn với lịch sử dân tộc.
Giáo dục truyền thống phải khơi dậy được trách nhiệm của người trẻ
Nhìn lại lịch sử không chỉ để tự hào về những chiến công đã qua, mà còn để hiểu rõ hơn những giá trị đã làm nên sức mạnh Việt Nam. Nếu trong chiến tranh, lòng yêu nước được thể hiện bằng ý chí chiến đấu, sự hy sinh và quyết tâm giành độc lập, thì trong thời bình, lòng yêu nước cần được tiếp nối bằng tri thức, trách nhiệm, lao động sáng tạo và những đóng góp thiết thực cho cộng đồng, xã hội.
Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ. Truyền thống chỉ thực sự có sức sống khi người trẻ hiểu được ý nghĩa của những hy sinh trong quá khứ, nhận thức được giá trị của hòa bình, độc lập, tự do và biết chuyển hóa niềm tự hào thành động lực phấn đấu. Từ câu chuyện về những con người đã vượt qua hiểm nguy để hoàn thành nhiệm vụ trên Đường Hồ Chí Minh trên biển, thế hệ hôm nay có thể tìm thấy bài học về bản lĩnh trước khó khăn, tinh thần trách nhiệm với tập thể, sự kiên trì theo đuổi mục tiêu và thái độ đặt lợi ích chung lên trên lợi ích riêng.
Với đoàn viên, thanh niên, học sinh, sự tiếp nối ấy bắt đầu từ những việc gần gũi: nghiêm túc trong học tập, chủ động trau dồi kiến thức, rèn luyện đạo đức, sống có trách nhiệm với gia đình và xã hội, biết sẻ chia với cộng đồng, sẵn sàng đảm nhận những công việc có ích cho quê hương. Trong bối cảnh đất nước đứng trước nhiều cơ hội và thách thức mới, tinh thần dám nghĩ, dám làm, không ngừng sáng tạo và khát vọng vươn lên càng có ý nghĩa quan trọng. Đó là cách người trẻ tiếp nối truyền thống bằng chính năng lực, sự trưởng thành và những giá trị tích cực mà mình tạo ra.
Đối với tổ chức Đoàn và các cơ sở giáo dục, việc đổi mới phương thức giáo dục lịch sử cũng cần hướng đến mục tiêu ấy. Những buổi nói chuyện chuyên đề, hoạt động về nguồn, tham quan di tích, giao lưu với nhân chứng và tìm hiểu tư liệu lịch sử sẽ phát huy hiệu quả khi tạo điều kiện để người trẻ chủ động khám phá, suy ngẫm và liên hệ với cuộc sống. Giáo dục truyền thống vì thế không chỉ dừng ở việc cung cấp thông tin hay nhắc lại những mốc son, mà cần góp phần hình thành nhận thức, bồi dưỡng nhân cách và nuôi dưỡng tinh thần cống hiến trong mỗi đoàn viên, thanh niên, học sinh.
Tiếp nối bản hùng ca bằng khát vọng dựng xây đất nước
Sáu mươi lăm năm kể từ ngày mở Đường Hồ Chí Minh trên biển, những giá trị lịch sử của tuyến vận tải chiến lược vẫn mang ý nghĩa sâu sắc đối với hiện tại. Đó là lời nhắc nhở về sức mạnh của lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, trí tuệ và ý chí vượt khó; đồng thời khẳng định rằng mỗi giai đoạn phát triển của dân tộc đều cần những con người biết đặt trách nhiệm với đất nước lên hàng đầu.
Từ vùng đất Thạnh Phong giàu truyền thống cách mạng, việc giáo dục lịch sử cho thế hệ trẻ hôm nay góp phần kết nối quá khứ với hiện tại, để những hy sinh của các thế hệ đi trước được trân trọng bằng nhận thức và hành động cụ thể. Khi lịch sử trở thành nguồn động lực cho học tập, lao động sáng tạo và cống hiến, truyền thống cách mạng sẽ tiếp tục được gìn giữ, bồi đắp và lan tỏa trong đời sống xã hội.
Bản hùng ca Đường Hồ Chí Minh trên biển vì thế không chỉ thuộc về ký ức của một thời chiến đấu gian khổ, mà còn là nguồn cảm hứng cho hành trình phát triển của đất nước hôm nay. Tiếp nối bản hùng ca ấy chính là tiếp nối tinh thần yêu nước, bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng cống hiến của dân tộc Việt Nam; để mỗi người trẻ không chỉ tự hào về những gì cha anh đã làm nên, mà còn ý thức sâu sắc về trách nhiệm của mình trong xây dựng quê hương Vĩnh Long ngày càng phát triển, góp phần xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam.
PHAN THANH TRẺ
