Dấu ấn sau 1 năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp

Chủ trương hợp nhất ba tỉnh Vĩnh Long, Bến Tre và Trà Vinh thành tỉnh Vĩnh Long, cùng với việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp là quyết sách chiến lược của Đảng và Nhà nước, nhằm tạo bước đột phá về tổ chức bộ máy, khơi thông nguồn lực, mở rộng không gian phát triển và tạo động lực mới cho phát triển kinh tế- xã hội.

Đây còn là bước đổi mới hướng đến xây dựng nền hành chính hiện đại, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, gần dân, sát dân và phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn.

Kỳ 1: Đảm bảo hoạt động thông suốt, hiệu lực, hiệu quả

Tuyến cao tốc Mỹ Thuận- Cần Thơ đoạn qua tỉnh Vĩnh Long. Ảnh: BÁ THI

1 năm sau khi tỉnh Vĩnh Long mới được thành lập đồng thời triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, những chuyển biến bước đầu đã được kiểm chứng bằng thực tiễn. Bộ máy từng bước vận hành ổn định, cải cách hành chính có nhiều chuyển biến tích cực, chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp (DN) không ngừng được nâng lên. Quan trọng hơn, những chuyển biến ấy đang tạo nền tảng để tỉnh phát huy hiệu quả nguồn lực, lợi thế và mở ra dư địa phát triển mới sau hợp nhất.

Hướng đi mới phù hợp

Tỉnh được thành lập theo Nghị quyết số 202/2025/NQ-QH15, ngày 12/6/2025 của Quốc hội về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, trên cơ sở sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số tỉnh Vĩnh Long (cũ), Bến Tre và Trà Vinh.

Nếu trước đây mỗi tỉnh phát triển theo thế mạnh riêng thì sau hợp nhất, tỉnh sở hữu quy mô dân số, nguồn nhân lực dồi dào hơn và cơ cấu kinh tế có tính bổ trợ cao giữa nông nghiệp, công nghiệp chế biến, kinh tế biển, thương mại, dịch vụ và logistics. Không gian phát triển được mở rộng đồng nghĩa với khả năng liên kết vùng mạnh hơn, sức hấp dẫn đầu tư lớn hơn và điều kiện thuận lợi hơn để hình thành chuỗi giá trị có quy mô, tạo động lực tăng trưởng trong giai đoạn mới.

Chủ tịch UBND tỉnh- Trần Trí Quang khẳng định, việc hợp nhất là bước ngoặt chiến lược mở ra thời cơ phát triển chưa từng có đối với tỉnh. Cùng với mở rộng không gian kinh tế, tỉnh còn hội tụ những lợi thế nổi trội về kinh tế biển, logistics, năng lượng tái tạo, nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp công nghệ cao cùng hệ thống kết cấu hạ tầng ngày càng đồng bộ.

Đặc biệt, sức mạnh lớn nhất chính là sự cộng hưởng về nguồn lực, trí tuệ và khát vọng phát triển của người dân. Những lợi thế về quy mô, nguồn lực và sự bổ trợ giữa các vùng đã tạo nền tảng để tỉnh hình thành không gian phát triển mới với quy mô lớn hơn, năng lực cạnh tranh cao hơn và dư địa tăng trưởng rộng mở hơn trong những năm tới.

Trung tâm hành chính tỉnh (phường Long Châu). Ảnh: NGUYỄN THỊNH

Sau quá trình sắp xếp, chính quyền cấp xã trở thành cấp chính quyền gần dân, sát dân, trực tiếp giải quyết phần lớn công việc của người dân và DN. Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, phát triển chính quyền số, cắt giảm thủ tục hành chính và giải quyết hồ sơ theo hướng phi địa giới đã tạo thuận lợi hơn cho người dân khi thực hiện giao dịch hành chính.

Đi cùng với đó là việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Thẩm quyền được giao rõ hơn, trách nhiệm được xác định cụ thể hơn đã phát huy tính chủ động của chính quyền cơ sở, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và điều hành của chính quyền địa phương và xây dựng nền hành chính phục vụ, lấy người dân làm trung tâm.

Thực tiễn tại các địa phương bước đầu cho thấy chủ trương này đã tạo ra những chuyển biến tích cực. Bí thư Đảng ủy phường Bến Tre Châu Văn Bình cho biết, đội ngũ cán bộ, đảng viên và Nhân dân địa phương đồng thuận cao với chủ trương của Đảng.

Sau 1 năm vận hành, bộ máy từng bước phát huy hiệu quả, giảm khâu trung gian, nâng cao tính thống nhất trong lãnh đạo, điều hành và tạo chuyển biến tích cực trong phục vụ người dân, DN. Chính những chuyển biến bước đầu từ thực tiễn là minh chứng rõ ràng nhất khẳng định tính đúng đắn của chủ trương lớn này.

Hiệu quả vận hành

Trên cơ sở các nghị quyết, kết luận, chỉ thị, quy định của Trung ương và chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Tỉnh ủy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc trong việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Đồng thời, chú trọng xây dựng và cụ thể hóa, hoàn thiện hệ thống văn bản, ban hành nhiều chủ trương mới về công tác tổ chức xây dựng Đảng, bảo đảm đúng quan điểm, nguyên tắc theo quy định để triển khai thực hiện đồng bộ, thống nhất, phù hợp với tình hình thực tiễn tại địa phương.

Sau 1 năm thực hiện, bước đầu phát huy hiệu quả. Tổ chức bộ máy từng bước đi vào ổn định; việc sắp xếp, bố trí cán bộ, công chức được triển khai cơ bản phù hợp, bảo đảm hoạt động quản lý, điều hành thông suốt từ cấp tỉnh đến cơ sở. Kinh tế- xã hội tiếp tục duy trì đà phát triển; chính sách an sinh xã hội được thực hiện hiệu quả; lĩnh vực văn hóa, xã hội có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân. Quốc phòng, an ninh được giữ vững; trật tự, an toàn xã hội được bảo đảm.

Đồng chí Trần Văn Lâu- Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy cho biết: Sau 1 năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp, bộ máy từ tỉnh đến cơ sở cơ bản được kiện toàn theo hướng tinh gọn, hoạt động thông suốt, không làm gián đoạn việc phục vụ người dân và DN.

Việc phân định thẩm quyền giữa các cấp ngày càng rõ ràng, tạo điều kiện phát huy tính chủ động của cơ sở; hạ tầng số và hệ thống thông tin dùng chung tiếp tục được đầu tư, kết nối đồng bộ, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong quản lý, điều hành.

Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Vĩnh Xuân gần dân, sát dân và phục vụ người dân ngày càng tốt hơn. Ảnh: CẨM HUỆ

Đặc biệt, cải cách hành chính tiếp tục ghi nhận những kết quả tích cực. Đến ngày 27/5/2026, tỉnh tiếp tục duy trì vị trí 1/34 tỉnh, thành phố trong bảng xếp hạng Chỉ số 766 về chất lượng phục vụ người dân, DN trong giải quyết thủ tục hành chính. Kết quả này phản ánh sự chuyển biến tích cực về chất lượng phục vụ và hiệu quả hoạt động của bộ máy sau sắp xếp, góp phần quan trọng xây dựng nền hành chính phục vụ, công khai, minh bạch, hiện đại, lấy người dân và DN làm trung tâm.

Theo ông Nguyễn Văn Hậu (xã Trà Côn), tổ chức mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là quyết sách đúng đắn, phù hợp với yêu cầu đổi mới bộ máy và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong giai đoạn hiện nay; giúp giảm bớt khâu trung gian trong quản lý hành chính, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính cho người dân. “Người dân nông thôn như chúng tôi rất vui khi giờ có thể làm hồ sơ, giấy tờ ngay ở xã, tiết kiệm được thời gian, chi phí đi lại”- ông Hậu bày tỏ.

Những chuyển biến bước đầu đã cho thấy chủ trương hợp nhất tỉnh và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp là hướng đi phù hợp với yêu cầu phát triển mới. Quan trọng hơn, chủ trương ấy tạo ra một bộ máy tinh- gọn- mạnh- hiệu năng- hiệu lực- hiệu quả, đồng thời mở ra không gian phát triển rộng lớn hơn, đặt nền móng cho tỉnh phát huy hiệu quả nguồn lực để bứt phá trong giai đoạn tới.

NHÓM PV

(Còn tiếp)