Đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long góp ý các dự án luật

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng ngày 9/4, các đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long tham gia thảo luận tại tổ về 4 dự án luật.

Đại biểu Thạch Phước Bình phát biểu thảo luận.

Đại biểu Thạch Phước Bình - Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long cơ bản thống nhất với Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý, đồng thời góp ý cụ thể đối với một số điều khoản trọng tâm nhằm bảo đảm tính minh bạch và khả thi khi triển khai.

Đối với khoản 2, Điều 1 của Dự thảo (sửa đổi, bổ sung Điều 5 Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017) về kinh phí trợ giúp pháp lý, đại biểu cho rằng quy định “ưu tiên bố trí ngân sách” còn mang tính định hướng, thiếu tiêu chí cụ thể, dễ dẫn đến việc phân bổ nguồn lực dàn trải và chưa phù hợp với thực tiễn. Đại biểu đề nghị bổ sung quy định về nguyên tắc phân bổ kinh phí theo hướng định lượng, dựa trên số lượng vụ việc trợ giúp pháp lý, mức độ phức tạp của vụ việc, đặc điểm của đối tượng yếu thế và điều kiện vùng miền; đồng thời gắn việc phân bổ ngân sách với hiệu quả thực hiện nhiệm vụ. Đại biểu cũng đề nghị nghiên cứu quy định cụ thể việc lồng ghép các nguồn lực từ khoa học, công nghệ và chuyển đổi số vào hoạt động trợ giúp pháp lý nhằm nâng cao hiệu quả triển khai.

Đối với nội dung miễn nhiệm, thu hồi thẻ trợ giúp viên pháp lý, đại biểu đề nghị cần làm rõ khái niệm “nguyên nhân khách quan” trong trường hợp người hành nghề không tham gia tố tụng trong thời gian dài để tránh cách hiểu khác nhau trong thực tiễn áp dụng. Đồng thời, cần xây dựng cơ chế đánh giá toàn diện hoạt động của trợ giúp viên pháp lý. Đối với trường hợp bị thu hồi thẻ do chuyển công tác hoặc thôi việc, cần bổ sung quy định về cơ chế quản lý, lưu trữ thông tin và xem xét cấp lại thẻ khi người hành nghề quay trở lại hoạt động, đồng thời đơn giản hóa thủ tục để thu hút nguồn nhân lực có kinh nghiệm.

Bên cạnh đó, đại biểu kiến nghị bổ sung quy định về cơ chế phối hợp giữa Sở Tư pháp và Trung tâm trợ giúp pháp lý trong quá trình thẩm định, đánh giá trước khi trình Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định các vấn đề liên quan đến miễn nhiệm hoặc thu hồi thẻ. Đồng thời, cần thiết lập cơ chế khiếu nại, kiến nghị đối với các quyết định này nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người hành nghề và tăng cường tính minh bạch trong quản lý.

Về tiêu chuẩn, điều kiện cấp thẻ cộng tác viên trợ giúp pháp lý, đại biểu đánh giá việc mở rộng đối tượng là phù hợp với thực tiễn, góp phần khắc phục tình trạng thiếu hụt nguồn nhân lực. Tuy nhiên, cần làm rõ tiêu chí “có kinh nghiệm làm công tác pháp luật” theo hướng cụ thể, có thể định lượng và giao cơ quan có thẩm quyền quy định chi tiết để bảo đảm thống nhất trong áp dụng. Ngoài ra, đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định theo hướng mở rộng phạm vi hoạt động và quyền hạn của cộng tác viên trợ giúp pháp lý.

Đại biểu Nguyễn Đào Tùng phát biểu thảo luận.

Tham gia đóng góp cho Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý, đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Đào Tùng - Giám đốc Học viện Tài chính đánh giá việc mở rộng căn cứ bố trí kinh phí sang lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là phù hợp với xu thế hiện đại hóa. Đề nghị bổ sung quy định mức kinh phí không thấp hơn năm trước liền kề (trừ trường hợp đặc biệt do Quốc hội quyết định), đồng thời rà soát, chuẩn hóa lại các nội dung chi để tránh chồng chéo, bảo đảm đúng phạm vi của hoạt động trợ giúp pháp lý.

Về đối tượng được trợ giúp pháp lý, thống nhất với việc mở rộng thành 11 nhóm, song đề nghị làm rõ một số đối tượng cụ thể, trong đó bổ sung quy định đối với người nhiễm chất độc da cam theo pháp luật về ưu đãi người có công với cách mạng nhằm bảo đảm tính thống nhất.

Đối với tổ chức thực hiện, đề nghị hoàn thiện quy định về chi nhánh của Trung tâm trợ giúp pháp lý theo hướng giao Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định thành lập, giải thể trên cơ sở đề nghị của Giám đốc Trung tâm và nhu cầu thực tế; đồng thời bổ sung quy định về người đứng đầu và thẩm quyền bổ nhiệm.

Liên quan đến bổ nhiệm, cấp thẻ trợ giúp viên pháp lý, đề nghị rà soát, tránh trùng lặp giữa các điều khoản; làm rõ quy định về trường hợp không được bổ nhiệm lại; đồng thời bổ sung thời hạn giải quyết hồ sơ cấp, cấp lại thẻ (khoảng 15 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ) để bảo đảm tính minh bạch.

Đối với quy định về miễn nhiệm, thu hồi thẻ, đề nghị bổ sung cơ chế cảnh báo trước khi thu hồi đối với trường hợp không tham gia tố tụng trong 2 năm; làm rõ hình thức “cảnh cáo” và phân biệt các trường hợp bị kết án theo tính chất, mức độ để bảo đảm xử lý phù hợp; đồng thời quy định cụ thể trình tự, thủ tục và thời hạn quyết định nhằm tránh gây bất lợi cho người liên quan.

Về tiêu chuẩn, điều kiện cấp thẻ cộng tác viên trợ giúp pháp lý, đại biểu đánh giá việc mở rộng đối tượng là cần thiết, song đề nghị làm rõ điều kiện về sức khỏe đối với người nghỉ hưu; xem xét nguy cơ xung đột lợi ích đối với viên chức; quy định thống nhất về hồ sơ, thời hạn cấp thẻ; đồng thời thiết kế quy định theo hướng dẫn để tránh trùng lặp với các điều khoản liên quan.

Góp ý cho Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Kim Thoa - Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Vĩnh Long đề nghị nghiên cứu làm rõ tiêu chí xác định cụm từ “các giao dịch khác có tính chất quan trọng, đòi hỏi mức độ an toàn pháp lý cao” tại Điều 3 về nội dung giao dịch phải công chứng, hoặc giao Bộ Tư pháp ban hành danh mục cụ thể kèm theo cơ chế cập nhật minh bạch, thống nhất.

Đại biểu Nguyễn Thị Kim Thoa phát biểu thảo luận.

Về hồ sơ và thủ tục công chứng (Điều 42), dự thảo cho phép nộp hồ sơ trực tuyến; đây là nội dung rất tích cực, góp phần giảm thủ tục hành chính và chi phí cho người dân. Đề nghị làm rõ trách nhiệm của công chứng viên trong việc kiểm tra, đối chiếu thông tin điện tử; bổ sung cơ chế xử lý khi dữ liệu khai thác không đầy đủ hoặc không chính xác. Đại biểu cũng đề nghị có tiêu chí cụ thể, minh bạch trong việc xác định địa bàn đặc thù để áp dụng quy định cho phép tổ chức văn phòng công chứng theo loại hình doanh nghiệp tư nhân; đồng thời cần bảo đảm cơ chế kiểm soát chất lượng dịch vụ công chứng tại các địa bàn.

Về thẩm quyền công chứng giao dịch bất động sản (Điều 44), dự thảo quy định giao dịch bất động sản thuộc thẩm quyền công chứng tại địa phương nơi có tài sản. Đại biểu cho rằng đây là quy định phù hợp, góp phần tăng cường quản lý và hạn chế rủi ro. Đồng thời, dự thảo cũng quy định việc mở rộng phạm vi thực hiện trên toàn quốc gắn với điều kiện cơ sở dữ liệu công chứng được vận hành đồng bộ. Cách tiếp cận này là thận trọng và hợp lý. Tuy nhiên, để bảo đảm tính khả thi, đề nghị làm rõ thêm tiêu chí xác định “đủ điều kiện vận hành”; có cơ chế công bố chính thức thời điểm áp dụng phạm vi toàn quốc.

Tại khoản 5, Điều 2 (điều khoản chuyển tiếp), dự thảo vẫn cho phép tiếp tục sử dụng cơ sở dữ liệu hiện có tại địa phương cho đến khi hệ thống mới hoàn thiện. Đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung lộ trình cụ thể, thời hạn hoàn thành và cơ chế giám sát việc xây dựng, vận hành hệ thống dữ liệu công chứng thống nhất nhằm bảo đảm tính khả thi và hiệu quả của quy định này. Đồng thời, đề nghị rà soát, đưa vào Luật các nội dung mang tính nguyên tắc, cốt lõi; hạn chế việc giao quá nhiều nội dung cho văn bản dưới luật nhằm bảo đảm tính ổn định và minh bạch của hệ thống pháp luật.

HẢI NAM (lược ghi)