Phát triển mạnh mẽ, toàn diện văn hóa và con người Việt Nam

Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, Đảng tiếp tục khẳng định và phát triển quan điểm về văn hóa (VH) có ý nghĩa đặc biệt. Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV của Đảng dành riêng phần V với tiêu đề “Phát triển mạnh mẽ, toàn diện VH và con người Việt Nam” thể hiện rõ tầm nhìn chiến lược khi coi VH là sức mạnh nội sinh, nền tảng tinh thần và là hệ điều tiết phát triển bền vững quốc gia.

* Ông Trần Thanh Sơn- Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh: Xây dựng văn hóa trở thành nhu cầu của mỗi cán bộ, đảng viên

Ông Trần Thanh Sơn.

Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV của Đảng thể hiện bước phát triển mới trong tư duy lý luận của Đảng về vị trí, vai trò và phương thức phát triển VH trong thời kỳ mới. Từ cách tiếp cận coi VH là nền tảng tinh thần của xã hội, đến xác lập nó là nguồn lực nội sinh, động lực và hệ điều tiết của phát triển đất nước, Đảng đã nâng VH lên vị thế trung tâm trong chiến lược phát triển quốc gia bền vững.

Tôi cơ bản thống nhất với dự thảo văn kiện. Tuy nhiên, trong phần “phát triển toàn diện con người Việt Nam về đạo đức, trí tuệ, năng lực sáng tạo, thẩm mỹ, thể lực, kỹ năng sống, kỹ năng nghề nghiệp…”, tôi đề nghị bổ sung “lòng tự hào dân tộc, tự tôn dân tộc, truyền thống VH dân tộc”. Đồng thời, nhấn mạnh những đóng góp của văn học, nghệ thuật trong thực tiễn xây dựng VH và con người.

Một điều cần đặc biệt quan tâm nữa là bổ sung nội dung xây dựng Đảng về VH. Khi nói VH làm nền tảng cho công việc xây dựng Đảng tức là chủ yếu nói đến VH trong chính trị, trong nhân cách của cán bộ, đảng viên. Yếu tố VH góp phần giúp cán bộ, đảng viên nhận diện được hệ giá trị chân- thiện- mỹ, thức tỉnh lương tâm, phân biệt được đúng, sai để hoàn thiện nhân cách, thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ của mình.

Một khi coi nhẹ yếu tố VH sẽ làm cho công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng dễ lệch chuẩn, sai phạm ở một số tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên. Phải xây dựng VH trở thành nhu cầu của mỗi cán bộ, đảng viên, làm cho VH thấm sâu vào tư tưởng và hành động, từ đó trở thành các giá trị cốt lõi.

* Ông Lâm Hữu Phúc- Phó Giám đốc Sở Văn hóa-TT-DL: Văn hóa là nền tảng của phát triển quốc gia

Ông Lâm Hữu Phúc.

Nếu như ở các kỳ đại hội trước, văn kiện nêu “VH là nền tảng tinh thần của xã hội”, thì nay, trong dự thảo văn kiện Đại hội XIV, Đảng đã nâng nhận thức ấy lên một tầm cao mới: VH không chỉ là nền tảng tinh thần, mà còn là nền tảng của phát triển quốc gia, là nguồn lực nội sinh và là động lực to lớn của phát triển bền vững.

Định hướng có ý nghĩa không chỉ là sự thay đổi về cách diễn đạt, mà là sự chuyển hóa sâu sắc, một bước tiến trong tư duy lý luận. Bởi lâu nay, chúng ta thường nói đến 3 trụ cột của phát triển là kinh tế- chính trị- văn hóa, trong đó kinh tế thường giữ vai trò “động cơ”, chính trị là “bộ não”, còn văn hóa là “phần hồn”.

Nhưng trong tầm nhìn mới mà dự thảo văn kiện Đại hội XIV nêu ra, VH không chỉ là phần hồn, mà VH còn là sức mạnh kiến tạo, là trụ cột của phát triển bền vững, giúp điều chỉnh các quá trình của xã hội theo hướng nhân văn, hài hòa và cân bằng.

Không có VH, sự phát triển sẽ mất phương hướng; không có đạo lý, sự tiến bộ sẽ thiếu linh hồn. Khi Đảng ta đặt VH là động lực của phát triển bền vững, điều đó cũng có nghĩa là VH phải trở thành tiêu chuẩn trong mọi quyết sách.

Mỗi chiến lược, mỗi chính sách, dù là về kinh tế, giáo dục, môi trường hay công nghệ, đều phải được “soi chiếu” bằng giá trị VH: Có nhân văn không, có bền vững không, có góp phần củng cố niềm tin, lòng tự hào và phẩm giá con người hay không. Chỉ khi đó, VH mới thực sự trở thành ngọn đèn soi đường cho quốc dân đi- như lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Từ thực tiễn hoạt động của ngành VH, “việc xây dựng các thiết chế và tổ chức các hoạt động VH theo hướng thiết thực, linh hoạt, lấy địa bàn cơ sở, người dân làm trung tâm”, đúng với tinh thần mà dự thảo văn kiện đã nêu, chúng ta cần rà soát, đánh giá các thiết chế VH ở cơ sở như: trung tâm VH, trung tâm VH, thông tin và thể thao cấp tỉnh, xã, phường; nhà VH ấp, khóm; các thiết chế về thể thao như sân vận động, sân bóng đá, bóng chuyền, thư viện… để có sự đầu tư đúng mức từ nguồn ngân sách.

Đồng thời, tập trung vào các hoạt động VH, nghệ thuật, thể thao mang tính cộng đồng, dân gian phù hợp với từng vùng, địa phương để giữ gìn và bảo tồn nét VH… Thường xuyên tổ chức các hội thi, hội diễn, các giải thể thao để tạo điều kiện cho các cá nhân, các CLB tham gia thi đấu, giao lưu,… nhằm nhân rộng các mô hình hoạt động có hiệu quả từ cơ sở, tạo sân chơi lành mạnh, thiết thực cho Nhân dân.

Ngoài việc đầu tư các thiết chế VH từ nguồn ngân sách, việc tuyên truyền, vận động, kiêu gọi các cá nhân, doanh nghiệp đồng hành, đầu tư các thiết chế VH, thể thao, thư viện là một trong những cách làm, giải pháp đồng bộ nhằm tạo sân chơi phục vụ cho Nhân dân trên địa bàn khu dân cư, học sinh, sinh viên…

PHƯƠNG THƯ (thực hiện)